01.09.2008

2 - Сýрат Альбакъара /Етт/
/Мадинатехь доьссина ‚ 286 аят ду/
Аллах1а ц1арца дóзадóцуш шортá а , дáимнá а болу къинхéтаман Дá волчу .

1.Алиф-лáм-мúм
2.Х1ара жайна /шá Дéлéра хилар/ шéгахь шéкó йóцуш нийса некъ бу /Дéлах/ кхоьручáрна ,
3.шаьш къайлéнах тéшаш , лáмаз /х1отта/ деш , Óха шайна деллачух харж еш болу ,
4.шаьш /Дáла/ хьоьга доссийначух а , хьоьл хьалха /баьхкинчáрга/ доссийначух а тéшаш , эхартах шаьш догтешна болу .
5.Уьш шайн Дéлéра нийсачу новкъа т1ехь бу . Уьш бу уьш дéкъал хилларш .
6.Баккъалла а шаьш /Дéлах/ цатешнарш - цáрна цхьатерра ду /хьýна/ ахь шайна /и/ д1ахьéдичá а , йа ахь шайна /и/ д1ацахьéдичá а - /цуьнах/ тéшаш бац уьш .  
7.Аллах1а мух1ар тоьхна цéран дегнашнá а , хазарнá а т1е , цéран б1аьргашна дуьхьал пардó ду . Цáрна доккха 1áзап /хир/ ду . 
8.Нáхах бу шаьш óлурш : « Тхо тешна Аллах1ах а , эхарт дийнах а » . /амма/ Уьш бац муъманáх .
9.Аллах1 а , шаьш /Цунах/ тешнарш а 1éхó г1ерта уьш , /амма/ цáра ца 1éхадо шайн дог1маш бен , шайна хаá ца луш .
10.Цамгар ю цéран дегнаш чохь . Аллах1а сов бéхира уьш /шайн/ цамгарехь . Лазош 1áзап /хир/ ду цáрна , уьш харцлуьйш хиларна .
11.Шайга аьлча : « Ма лéлабиэ лаьтта т1ехь бóхамаш ! » - цáра элира : « Баккъалла а тхо /хьал/ тóдеш /ма/ ду »
12.Вá , баккъалла а уьш ма бу уьш бóхамхой , делахь цáрна ца хаало /и/ » 
13.Шайга аьлча : « Тéша нах ма-тешшара ! » - цáра элира : « Тхо тешар дар ткъа сонтанаш ма-тешшара ? » . Вá , баккъалла а уьш ма бу уьш сонтанаш , делахь цáрна ца хаъа /и/ . 
14.Шаьш /Дéлах/ тешначáрна дуьхьал кхетча цáра óлу : « Тхо /Дéлах/ тешна » . Шайн шайт1анашца цхьана бисча цара óлу : « Баккъалла а тхо шоьца ду . Баккъалла а тхо /цáрех/ кхаьрдаш ду » . 
15.Аллах1 кхаьрдар ву цáрех , Цó бахбийр бу уьш шайн т1ехбийларехь боьхна хьийзаш . 
16.Уьш шаьш нийсачу новкъах тилар эцнарш бу . Сáнé ца хилла цéран совдéгар . Уьш ца хилла /нийсачу новкъа/ нисбелларш .
17.Цéран масал шá ц1е латийначун масалх тера ду , цó цунна гóнаха /мел/ дерг серладаьккхинчу хéна , Аллах1а шайн серлó д1атилийна бóданашкахь битира уьш , шайна /х1уммá/ ца гуш .
18.Къора , мотт ца хууш , б1арзé бу /уьш/ . /тиларх/ Юхацабоьрзу уьш .
19.Йа стиглара /дог1ан/ мархах тера ду /цéран масал/ , шéна чохь бóданаш , /стигал/ къовкъар , ткъес долчу . Шайн п1елгаш шайн лергаш чу духку цáра стéлахаьштигех баларна кхоьруш , Аллах1 гóбина ву керстанашна .  
20.Ткъес герга ду цéран б1аьрсаш д1аэца . Цó серлó елча цу чохь д1абуьйлало уьш , цó шайна т1ехь бóда бича совцу уьш . Аллах1ана лиъча Цó д1атилор ма дара цéран хазар а , цéран б1аьрсаш а . Баккъалла а Аллах1 массó х1уманна т1ехь ницкъ кхóчуш ву .  
21.Х1ай нáх ! Шайн Дáлла 1ибáдат дé , Шá шý а , шоьл хьалхарнаш а кхоьллина волчу . Шу /та1зарх/ кхéра тарло . 
22.Шá шуна лаьттах мотт бина , стигалх тхов /бина/ , стиглара /дог1ан/ хи даийтина , цунца Шá стоьмех шуна рицкъа хьаладáлийтина /волчу/ . Ма бé Аллах1ана дéкъахой /теранаш/ , шайна /мегаш дóций/ хуушехь !  
23.Óха Тхан лайна т1е доссийначух шу шекон чохь делахь , т1аккха аш дáладé и санна долу /цхьа/ сýрат , кхайкха Аллах1 /1аддá/ витина шайн тéшашка , шу бакълуьйш делахь ! 
24./нагахь/ Аш /и/ ца дахь , /ткъа/ аш /и/ дийр дац цкъá а , шу кхéра ц1ерах , шá латóран г1ирс адамаш а , т1улгаш а болу . И кечйина /Дéлах/ цатéшачáрна .    
25.Кхаъ баккха шаьш /Дéлах/ тешначáргá а , диканаш динчáргá а , баккъалла а цáрна бошмаш хиларца , шайна к1елахула татóлаш лéлаш йолу . Шайна цу /бошмаш/ чуьра стоьмах рицкъа мел дели , цáра óлу: «Х1ара хьалха /дуьнен чохь/ тхýна делларг /санна/ ду-кх» . Цáрна деллéра и терадолуш . Цáрна цу чохь ц1ена зударий /хир/ бу , уьш цу чохь гуттар 1ийр бу .
26.Баккъалла а Аллах1ана эхь ца хéта масална чуьрк а , /я/  цул доккха дерг а дáладан . Амма шаьш /Дéлах/ тешнарш хууш бу  баккъалла а и /масал/ шайн Дéлéра бакъдерг хилар . Амма шаьш /Дéлах/ цатешнарш , цáра óлу : « Х1ун лиъна-тé Аллах1ана х1окху масалца ? » . Цó тилáбо цунца дуккхá а /нáх/ , нисбо цунца дуккхá а . Цó тила ца бо цунца пéсакънáх бен ,
27.шаьш /жайнашкара/ Аллах1ан весет дóхош болу , и /шайна т1ехь/ ч1аг1динчул т1аьхьа , шá д1атасарца Аллах1а омру динарг д1ахáдош болу , лаьттахь бóхамаш беш болу . Уьш бу уьш эшамехь /хир/ берш .  
28.Шу мýха цатéша Аллах1ах ? Шу делла дара , Цó дендира шу . Цул т1аьхьа Цó долуьйтур ду шу , юха дендийр ду шу , т1аккха Цунга дерзор ду шу . 
29.Иза ву Шá шуна кхоьллинарг лаьттахь мел дерг дерригé , юха стигал т1евирзина ворх1 стигал йира Цó уьш. Иза массó х1ума хууш ву .
30.Хьан Дáла малийкашка элира : « Баккъалла а Со воллу лаьтта т1ехь cардал /вéрас/ ван » . Цáра элира : « Ахь во ткъа цу т1ехь , шá цу /латта/ т1ехь бóхамаш бийр берг , ц1ий 1éнор дерг , тхо Хьо хасторца Хьýна теспахь деш а , Хьо ц1анвеш а долуш ? » . Цó элира : « Баккъалла а Сýна хаъа шуна ца хуург » .
31.Áдамна массó /дийнатин/ ц1ераш 1áмийра Цó , юха уьш малийкашна гайтина Цó элира : « Йийца Соьга х1окхéран ц1ераш , шаьш бакълуьйш делахь »
32.Цáра элира : « Ц1ена ву-кх Хьо . Тхан хаъар /ма/ дац , Ахь тхýна 1амийнарг бен . Баккъалла а Хьо ма ву хуург , кхéтамéниг » . 
33.Цó элира : « Х1ай Áдам ! Йийца цáрга цéран ц1ераш ! » . Цó цáрга цéран ц1ераш йийцича , Цó /Дáла/ элира : « Ас шоьга ца элира , баккъалла а Сýна хаъа стигалшин а , лаьттан а къайлé , /иштта/ Сýна хаъа аш гучудоккхуш а , хьулдеш а хилларг ? » 
34.Óха малийкашка элира : « Охьата1а Áдамна ! » . Т1аккха охьатаь1ира уьш Иблис дóцург . Ца тигира и /охьата1а/ , куралла йира цó , /Дéлах/ цатéшачáрех хилира и . 
35.Óха элира : « Х1ай Áдам ! Вáха хьó а , хьан зудá а ялсамани чохь . Аш шимма даъа цу чуьра шорта /даъарш/ шаьшшина луучура /схьаоьцуш/ , х1окху диттана /т1екховда/ герга ма г1óлаш , т1аккха шу шиъ зуламхойх хир ду » .
36.Шайт1анó д1ахилийра и шиъ цунах , цó áрадаьккхира и шиъ шаьш хилла чура . Óха элира : « Óхьадисса , шоьх цхьаберш вукхéран мостаг1ий болуш , шуна лаьттахь дáха меттиг а , цхьана хáнна зовкх а ду .
37.Áдама т1еийцира шен Дéлéра дешнаш , Цó цуьнан тóба къóбал дира . Баккъалла а Иза тóба къóбалдийриг , къинхéтам бийриг ву .   
38.Óха элира : « Охьадисса цу чуьра массó ! Шоьга Соьгара нийса некъ бáг1ахь , ткъа шá Сан нийсачу новкъана т1аьхьаваьзнарг /милла велахь/ , цáрна т1ехь /цхьá/ кхéрам /хир/ бац , уьш г1áйг1анé /хир/ бац .
39.Шаьш /Тхоьх/ цатешнарш , Тхан áяташ харцдинарш , уьш /жоьжахатин/ ц1еран дай бу , уьш цу чохь гуттар лаьттар /болуш/ бу » .     
40.Х1ай Исрáилан к1ентий ! Дагадаийта Ас шайна делла /хилла/ долу Сан зовкх , кхóчуш йé /шаьш/ Соьца йина /йолу/ ч1áг1ó , т1аккха Ас кхóчуш йийра ю /Ас/ шоьца йина ч1áг1ó , Соьх /цхьаннах/ кхéралаш !
41.Шу тéша шоьгахь дерг бакъдеш Ас /шá/ доссийначух . Шу ма хила дуьххьарлéра цунах цатешнарш . Аш ма эца Сан áятех к1еззиг /болу/ мáх , Соьх кхéралаш !
42.Ма эдé бакъдерг харцдолчунца , /ма/ хьулдé бакъдерг , шайна /и бакъхилар/ хуушехь !
43Лáмаз /х1отта/ дé , закат лó , руку1 дечáрца руку1 дé !
44.Нáхана диканца омру /мýха/ до аш , шайн дог1маш дисдеш , шу /ма/ ду жайна доьшуш ? Шу ца кхéта /и вон хилар/ ? 
45.Аш г1олаха /шайн хьашташкахь/ сóбарцá а , лáмазцá а . Баккъаллá а и /лáмаз/ дéза ма ду , /Дáлла/ муьт1ахь бóцучáрна .
46.Шаьш догтешна болу , баккъалла а шаьш шайн Дáлла дуьхьалкхéтар хиларх а , /иштта/ баккъалла а шаьш Цунга доьрзур хиларх а 
47. Х1ай Исрáилан к1ентий ! Дагадаийта Ас шайна делла /хилла/ долу Сан зовкх а , /иштта/ баккъаллá а Ас шу 1áламашна т1ехь даздар а .  
48.Шу кхера дийнах , /шéна чохь цхьанá/ дéг1ó /кхéчу/ дéг1ах х1уммá хьалхадоккхур дóцучу , шéгара /цхьанна/ т1ех1оттар къóбал дийр дóцучу , шéгара маха оьцур бóцучу , /шéна чохь/ шайна г1одийр доцучу .
49.Óха к1елхьардéхира шу /шун дай/ Фир1авнан ох1лунах цáра шоьга вон 1áзап 1овшуьйтучу хéна ; шаьш шун бóжабéраш бойъуш , шун зудбéраш дийна дуьтуш . Баккъалла а шун Дéлéра доккха зер /ма/ ду шуна цунгахь . 
50.Óха бийкъира шоьца х1орд /шина дéкъé/ , шу к1елхьардéхира Óха , Фир1авнан ох1лу хи буха дахийтира , шу хьоьжуш долуш .      
51.Шовзткъа буьйса хан йиллира Óха Мýсáна , т1аккха цул /Мýсá ваханчул/ т1аьхьа /1ибадатна/ эса лецира аш /цунах дéла вина/ , шаьш зуламхой долуш . 
52.Т1аккха цул т1аьхьа къинт1éра девлира Тхо шуна . Шу баркаллé хила мега .
53.Оха делира Мýсáга жайнá а , /бакъ-харц/ къастор а . Нисдала мега шу .
54.Мýсáс шен къóмé элира : « Х1ай сан къáм ! Баккъаллá а аш зулам дина шайн дог1машна /шех дéла вина 1ибáдатна/ эса лáцарца , тóба дé шаьш Кхоьллинчунга , дайъа шайн дог1маш , и тоьлуш ду шуна шу Кхоьллинчунна гергахь . Т1аккха /аш и дича/ Цó къóбал дира шун тóба . Баккъалла а Иза тóба къóбалдийриг , къинхéтамéниг /ма/ ву » . 
55.Аш элира : « Х1ай Мýсá ! Тхо хьоьх тéшар ма дац , тхайна Аллах1 б1аьра /хьалхá/ галлалц » . Т1аккха стéлахаьштигó лéцира шу , шу хьоьжуш долуш .   
56.Т1аккха Óха шу дендира шу деллачул т1аьхьа . Аш баркалла áла тарло .
57.Мархашца 1индаг1 дира Óха шуна , манна /даар/ а , леъ /олхазар/ а доссийра шуна т1е . Даъа Óха шайна рицкъанах делла ц1енадерг . Зулам Тхýна зулам ца дира цáра , амма шайн дог1машна зулам деш бара уьш .  
58.Óха элира : « Чудуьйла х1окху юьрта , даъа цу чуьра шорта /даъарш/ шайа луучура /схьаоьцуш/ , не1арéхула чудовла /шаьш/ охьатаь1на /долуш/ , аш áла : « /тхан 1áлашó/ Гечдар /дéхар ю/ » - т1аккха Óха гечдийр ду шуна шун г1алаташ , Óха /мéлехь/ сов бóхур бу дикадийраш »
59.Шаьш зуламдинчáра хийцира /Дéлан/ дош шайга аьлла дóцучунца . /т1аккха/ Шаьш зулам динчáрна т1е стиглара та1зар доссийра Óха , уьш пéсакъ /нáх/ хиларна .  
60.Мýсáс /хьагделлачу/ шен къóмана /молу/ хи дийхира /Дéлé/ , т1аккха Óха /цунга/ элира : « Тóха хьан 1áса т1улгах !» . Шийтта шовда /хьала/ туьйхира /дéлира/ цунах , бакъ долуш х1оранна хиира шайн хи молу меттиг /муьлхарг ю/ . « Даъа , мала Аллах1ан рицкъанах , ма лéла лаьттахула бóхамаш беш ! »
61.Аш элира : « Х1ай Мýсá ! Óха сатýхур ма дац цхьана /кéпара/ даъар т1ехь . Дéха тхýна хьан Дéлé , Цó тхýна áрадоккхийла латтó хьаладóлуьйтучух - цуьнан хасстоьмех а , цуьнан наьрсех а , цуьнан саьрамсéкхех а , цуьнан кхоьашех а , цуьнан хóхех а » . Цó /Мýсáс/ элира : « Аш /мýха/ хуьйцу ткъа шá /мéхана/ уггар лахара долчух шá /шуна/ г1óлú дерг ? Дисса Мисар /г1áла/ , баккъалла а шуна /цу чохь/ аш дехнарг /хир/ ду » . Цáрна т1ехь йира /Дáла/ сийсазаллá а , мискаллá а . Уьш бухабирзира Аллах1éра оьг1азлонца . Иза , баккъалла а уьш Аллах1ан áятех ца тéшаш а , /цхьá/ бакъó йóцуш пайхамараш бойъуш а хиларна ду . Иза уьш 1éса хиларнá а , /дóзанел/ т1ехбуьйлуш хиларнá а ду . 
62.Баккъаллá а шаьш /Дéлах/ тешнарш а , жуьгтийн динехь берш а , /1ийсáн динéра/ насáрáш а , /иштта/ Сáбиýнаш /óлу динах йаьлла тóбá/ а , цáрех/ шá Аллах1ах а , т1аьхьарчу /эхарт/ дийнах а тешна , дика 1амал йинарг /милла велахь/ , шайн ял ю цáрна шайн Дáлла гергахь, цáрна т1ехь /эхартахь/ цхьá кхéрам /хир/ бáц , /я/ уьш г1айг1анé /хир/ бáц . 
63.Óха ийцира шун ч1áг1ó , шуна т1ехула лам айбира , /Тхаьш óлуш/ « Cхьаэца Óха шайга делларг нуьцкъах . Хьахадé цу чохь дерг ! Шу кхéра тарло » .
64.Т1аккха /ч1áг1óнах/ д1адирзира шу цул т1аьхьа . /ткъа/ Шуна т1éра Аллах1ан комаьршаллá а , Цуьнан къинхéтам а ца хиллехь , эшначáрех хилла хир ма дара шу . 
65./Дéлóра/ Бакъ долуш , шуна /бовза/ ма бевзира шайха шоьтан дийнахь /дóзанел/ шаьш т1ехбевлларш . Óха элира цáрга : « Хила маймалш , сийсаза »
66.Óха дира и /та1зар/ цуьнан зáманарчáрнá , цул т1аьхьарчáрнá масалнá а , /Дéлах/ кхоьручáрна хьéхамнá а .
67.Мýсáс шен къóмé элира : « Баккъалла а Аллах1а шоьга омру до аш áттана урс хьакхарца » . Цáра элира : « Тхоьх кхаьрдаш ву хьо ? » . Цó /Мýсáс/ элира : « Аллах1а ларвойла со /кхардарца/ сонтачáрех хиларх » 
68.Цáра элира : « Кхайкха тхýна хьан Дéлé , Цó тхýна билгалдийр дара х1ун /етт/ бу и » . Цó элира : « Баккъалла а Цó бóху : « Баккъалла а и бу , /дукха/ къéнá бóцуш , къóнá /шинара хéнарá/ бóцуш , цу юккъéрачу хéнара етт » . Дé Цó шайга бóхург !»  
69.Цáра элира : « Кхайкха тхýна хьан Дéлé , Цó тхýна билгалдийр дара х1ун бу цуьнан бос » . Цó элира : « Баккъалла а Цó бóху : « Баккъалла а иза мóжа етт бу , шен бос къéгина болуш , /шéга/ хьоьжурш /шен хазаллах/ баккхийбеш /тáмашбеш/ » . 
70. Цáра элира : « Кхайкха тхýна хьан Дéлé , Цó тхýна билгалдийр дара х1ун /етт/ бу и . Баккъалла а /и/ хьéлий /дукха долуш/ вовшех тараделла тхýна . Баккъалла а тхо , Аллах1ан лаахь , нийсачу новкъахь ма ду »
71.Цó элира : « Баккъалла а Цó бóху : « Баккъалла а и етт , латтана óхана дан а , óханна хи диллá а 1áмийна бац , уьнахц1ена бу , шéца таммаг1анаш дац » . Цáра элира : « Х1инца бакъонца веа-кх хьо » . Т1аккха урс хьаькхира цáра цунна , герга бáцара уьш /и/ дан .
72./цхьа/ Са /адам/ дийра аш , цу хьокъехь къийсаделира шу . Аллах1а áра /гучу/ доккхур ду аш хьулдеш хилларг 
73.Óха /цáрга/ элира : « Аш цунна /веллачунна/ тóха цунах /аттах/ цхьа талх » . Иштта Аллах1а белларш денбо , шуна Шен билгалóнаш гойту . Шу кхéта мега .
74.Т1аккха , цул т1аьхьа ч1аг1делира шун дегнаш , /шайн ч1áг1аллехь/ т1улгех тера ду уьш , я ч1áг1аллехь /цáрел/ сов ду . Баккъалла а т1улгех ма бу шех шовданаш дуьйлург а , баккъалла а цáрех ма бу ша бéкъабелла шех хи дóлург а , баккъалла а цáрех ма бу шá Аллах1ах кхéрабелла охьабýжург а . Аллах1 /ма/ вац , аш дечух чидам /тергам/ бóцуш .
75.Аш догдóху ткъа уьш шайха тéшарé , бакъ долуш цáрех /цхьа/ тóба йара Аллах1ан къамелé лáдýг1уш , т1аккха и хуьйцуш шаьш цунах кхеттачул т1аьхьа , шайна /и/ хуушехь ?     
76. Шаьш /Дéлах/ тешначáрна дуьхьал кхетча цáра óлу : « Тхо /Дéлах/ тешна » . /ткъа/ Цáрех цхьаберш вýкхарца /цхьана/ бисча /т1аккха/ цáра óлу : « Аш цáрга /х1унда/ дуьйцу ткъа Аллах1а шайна /бакъóнах/ схьадиллинарг /довзийтинарг/ , цáра шоьца къуьйсур ма ду цунца шун Дáлла гергахь ? Шу ца кхéта /цунах/ ? » 
77.Цáрна ца хаъа /тов/ , баккъалла а Аллах1ана цáра хьулдийриг а , гучудоккхург а хууш дуй ?
78.Ц1уьх1аш /йóза-дéшар ца хуурш/ бу цáрех , шайна жайна ца хууш болу , /Дéлé болу шайн/ сатийсамаш бен /ца боьвзу цáрна/ . Уьш /ма/ бац , шаьш моьттуш бен . 
79.Ма бáла бу-кх , шайн куьйгашца /шайгара/ жайнá яздеш , т1аккха óлучáрна : « Х1ара Аллах1ан гергара ду » - цунах к1еззиг /болу/ мáх эцархьама . Ма бáла /хир/ бу-кх цáрна шайн куьйгаша яздинчух . Ма бáла /хир/ бу-кх цáрна шаьш /хьáрам/ гулдечух . 
80.Цáра элира : « Тхоьх /жоьжахатин/ ц1е хьакхалур ма йац , лéринчу /к1еззигчу/ дéношкахь бен » . Ахь áла : « Аш эцна тов Аллах1ан гергахь ч1áг1о , Аллах1а /и/ Шен ч1áг1ó йóхор йóцуш , я аш óлу тов Аллах1ан т1ехь шайна ца хуург !? » 
81.Х1аъ . Шá вониг гулдинарг а , шен г1áлатлóнó шéна гó бинарг а , уьш жоьжахатин дай бу , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу .
82.Шаьш /Дéлах/ тешнарш а , диканаш динарш а , уьш ялсаманин дай бу , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу .
83.Óха ч1áг1ó ийцира Исрáилан к1енташкара : « Аллах1ана бен аш 1ибáдат дийра дац , дéца-нéнаца , гергарчáрца , байшца , мисканашца дикахила , нáхé диканиг áла , лáмаз /х1отта/ дé , закт лó !» . Т1аккха духадевлира шу , шоьх к1еззиг /берш/ бóцурш , шаьш /и кхóчуш дарха/ д1адизинá долуш .
84.Óха шун ч1áг1ó ийцира : « Шайн ц1ийш 1éнор дац аш , шаьш шайн х1усамашкара áрáдóхур дац аш » . Т1аккха аш мук1арлó дира , шаьш /цу т1ехь/ теш долуш .
85.Т1аккха , шу ду-кх х1орш , /цул т1аьхь/ шайн дог1маш дойъуш , шайха цхьаберш шайн х1усамашкара áрабóхуш , цáрна дуьхьал вовшашна г1о деш къа латорцá , мостаг1аллийцá , /ткъа/ уьш шайна т1е баьхкича йийсарш хилла , /уьш к1елхьара бáха/ цáрех мах ло аш , и шуна дихкина долушехь - уьш áрабáхар . Жайнан цхьадолчух тéша шу , вýкханах ца тéша шу ? И дечунан бéкхам /ма/ бац , дуьнéнан дáхарехь сийсазаллá бен . Къéмата дийнахь уьш берзор бу вунó ч1óг1ачу 1áзапé . Аллах1 чидам /тергам/ бóцуш /ма/ вац аш дечух .
86.Уьш шаьш эхартах дуьнéнан дáхар эцнарш бу , цáрна /цхьаммó/ 1áзап дайдийр дац , /я/ цáрна г1ó дийр дац . 
87./Дéлóра/ Бакъ долуш , Óха делира Мýсáга /Таврáт/ жайна , цул т1аьхьа элчанаш бахкийтира т1аьххьé , елира Марйаман к1ентé 1ийсáга билгалóнаш , ч1аг1вира и /Жабрáилан/ сийлахьчу сица . Шайна элча мел вóг1у , шун дог1машна /бакъóнах/ ца дéзачунца , /цуна т1аьхьдáза/ куралла йира аш ? Цхьаберш харцбина аш , цхьаберш бойъу аш .
88.Цáра элира : « Тхан дегнаш /пардóца/ къевлина ду » . Мелхó а , Аллах1а не1алт аьлла цáрна уьш /Шех/ цатéшарна . Ма к1еззиг ду-кх цéран тéшар .
89.Шайга Аллах1ана гергара жайна деача , /шá/ царгахь дерг бакъдеш долу - уьш бара /цул/ хьалха /Дéлах/ цатешначáрна т1ехь г1о доьхуш - ткъа шайна /бакъонца/ девзинарг шайна деанчу хéна , цунах цатийшира уьш . Аллах1ан не1алт хуьлда керстанашна .     
90.Ма вон ду-кх цáра шéца шайн дог1маш доьхкинарг , уьш Аллах1а доссийначух цатéшар , /цáра лаьцначу/ хьог1анна Аллах1а Шен комаьршаллех Шéн лешха Шéна луучунна т1е /жайна/ доссорна , Уьш бирзира /Дéлан/ оьг1азлонца /хьалхалерачу/ оьг1азлонна т1е . Керстанашна /уьш/ сийсаза /бен/ 1áзап /хир/ ду .   
91.Шайга аьлча : « Тéша Аллах1а /Къуръáнах/ доссийначух ! » , цáра элира : « Тхо тéша тхайна /Таврáтах/ доссийначух » , уьш цатéша цул т1аьхьарчух , иза бакъдерг долушехь , цáргахь дерг /шá/ бакъдеш . Ахь áла /цáрга/ : « Хьалха Аллах1ан пайхамараш х1унда бойъура аш шу /Таврáтах/ тéшашнáх хилча ?! »   
92./Дéлóра/ Бакъ долуш , Мýсá веара шуна билгалóнашца , т1аккха цул т1аьхьа эса лéцира аш /1ибáдатна/ , шаьш /и лáцарца/ зуламхой долушехь .
93.Óха шун ч1áг1ó ийцира , айъира шуна т1ехула лам /т1аккха элира/ : « Схьалáца Óха шайга делларг нуьцкъала , ладóг1а /шайга дечу омрунга/ ! » . Цáра элира : « Ладоьг1на , 1éса хилла тхо » . Эса дéзар д1аийра цéран дегнех уьш /Дéлах/ цатéшарна . Ахь áла : « Ма вон ду-кх /и/ шун иймáнó шоьга шеца оиру дийриг , шу муъманáх хиллехь »
94.Ахь áла /цáрга/ : « /нагахь/ Аллах1ан гергахь эхарт х1усам еккъа шуна /хир йолуш/ елахь , /бисинчу/ нáхана йóцуш , т1аккха аш /шаьш/ даларé сатаса шу бакълуьйш делахь » .    
95.Цáра цунга сатосур ма дац цкъá а , шайн куьйгаш хьалха динарг  бахьанехь . Аллах1 зуламхой бевзаш ву .
96./Дéлóра/ Хьýна уьш карор ма бу дáхарна т1ехь нáхал уггар сутара , /иштта/ шаьш /Дáлла/ дéкъахóвинчáрел а /сутара болуш/ . Цáрех цхьаволчунна лаьа шá эзар шарахь вáха , и /ма/ вац вáхарó 1áзапах шá гéнавоккхур волуш . Аллах1 гуш ву цáра дийриг .
97.Ахь áла /цáрга/ : « Шá Жабрáилан мостаг1 верг /милла велахь , халахетна лойла и/ » . Баккъалла а цó доссийна и /Къуръáн/ хьан даг т1е Аллах1ан лаамца , шел хьалхарниг бакъдеш , /шá/ муъманáхана нийса некъ  а , кхаъ а хилла .  
98.Шá Аллах1ан а , Цуьнан малийкашин а , Цуьнан элчанашин а , Жабрáилан а , Минкáилан а мостаг1 хилларг /милла велахь а/ , баккъалла а Аллах1 керстанашин мостаг1 /ма/ ву . 
99./Дéлóра/ Бакъ долуш , Óха диссийна хьоьга билгала /долу/ áяташ , цáрца керстаналла ца до , пéсакънáха бен .  
100.Шаьш ч1áг1ó мел йи , /йóхийна/ д1атеси и цáрех /цхьана/ тóбанó ? Мелхó а цáрех дукхах берш ца теша /Таврáтах/ .
101.Шайна Аллах1ан гергара элча веача , цáргахь дерг /шá/ бакъдеш волу , шайга жайна деллачáрех /цхьана/ тóбанó д1атесира Аллах1ан /Таврат/ жайна шайн баккъаш т1éхьá , баккъалла а шаьш /И Дéлéра хилар/ ца хууш /ца кхéташ/ болуш санна .
102.Уьш т1аьхьах1иттира , шайт1анаша Сулайман паччахьаллехь /палтосчу нáхана/ дуьйцуш /хьоьхуш/ хиллачунна . Сулаймáнас ца дина керстаналла , делахь а шайт1анаша дина керстаналла , шаьш нáхана 1áмош бозбуанчаллá а , Бáбилехь шина малийкана - Х1áрýтанá а , Мáрýтанá а т1едоссийнарг а . Цáршимма цхьá 1áма ца вóра , шаьшшимма /цунга/  áллалц : « Баккъалла а тхо зер /питан/ ду /хьýна/ , ма дé керстаналла ! » . Цáра 1áмадо цáршингара шéца стаг а , цуьнан зудá а эг1óриг . Уьш бац цунца цхьанá /дéна/ зéдийр долуш Аллах1ан пурбанца бен , цáра 1áмадо шайна зéдийриг , шайна пайда ца бийриг . /Дéлóра/ Бакъ долуш , цáрна хиъна шá и эцнарг /хаьржинарг милла велахь/ , цуна дац эхартахь /цхьá/ дáкъа . Ма вон ду-кх и цáра шех шайн дог1маш доьхкинарг , уьш /шайна хир дерг/ хууш хиллехь !
103.Баккъалла а уьш /Дéлах/ тешнéхьáра , /Цуьнан 1áзапах/ кхийранéхьáра /цáрна мéл хир ма бара/ . Аллах1ан гергара /болу/ мéл тоьлуш бу /цáрна/ . Уьш /и/ хууш хиллéхьáра /цáрна г1óлú хир дара и/ .
104.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! Аш ма áла /пайхамарéга/ : « Дóладé тхан » , аш áла : « Хьажа тхоьга » , аш ладóг1а /шайга бóхучунга/ . Кéрстанашна лазош /долу/ 1áзап ду . 
105./шоьца йолчу хьог1анна/ Ца дéза , шаьш жайнан ох1лунах /болу Дéлах/ цатешначáрнá а , /Дáлла/ дéкъахóвечáрнá а , шуна т1е шун Дéлéра дика доссор . Аллах1а Шен къинхéтамца къаставо Шéна луург . Аллах1 йоккха комаьршалла йолуш ву .  
106.Óха /цхьа/ áят /Къуръанчура шен хьукманцá а , шен йóзанцá а , йа деккъа хьукманца/ д1адаьккхича /хийцича/ , йа /шуна/ и дицдалийтича , цул тоьлуш дерг , йа /йóлехь/ и санна дерг даладо Óха /шуна/ . Хьýна ца хиъна /тов/ , баккъалла а Аллах1 массó х1уманна т1ехь ницкъ кхóчуш вуй ?
107.Хьýна ца хиъна , баккъалла а Аллах1 , стигланашин а , лаьттан а паччахьалла /óлалла/ Цуьнан дуй ? Шун /ма/ вац Аллах1 вóцург вéрас /1уналчá/ , вац г1оьнчá .
108.Йа шу лууш ду шайн элчанé дéха , хьалха Мýсáга /цуьнан къóмó/ ма-деххара ? Шá керстаналлах иймáн хуьйцург /милла велахь/ , бакъ долуш тилла иза нийсачу новкъах . 
109.Жайнан ох1лунах дукхахболчáрна дийзира , шаьш шу юхадерзор шун иймáнал т1аьхьа керстанаш долуш , шайн дог1машкарчу хьог1анна , бакъдерг шайна билгалдаьллачул т1аьхьа . Гечдé , къинт1éра довла /цáрна/ , Аллах1 вáллалц Шен омрунца . Баккъалла а Аллах1 массó х1уманна т1ехь ницкъ кхóчуш ву . 
110.Лáмаз /х1отта/ дé , закат лó ! Аш диканах шайн дог1машна хьалха /мел/ даьккхинарг , шуна и карор ду Аллах1ан гергахь . Баккъалла а Аллах1 аш дийриг гуш ву .
111.Цáра элира : « Ялсамани г1ýр ма бац шаьш жуьгтийн динехь , йа /1ийсáн динéра/ насáрáш хилларш бен » . Уьш цéран сатийсамаш бу . Ахь áла /цáрга/ : « Cхьабá шайн бух , шаьш бакълуьйш хилча »   
112.Х1аъ /г1ýр ву/ . Шá шен юьхь /доггаха/ Аллах1ана муьт1ахь йинарг /милла велахь/ , шá /шар1ó ма-бохху/ дикадеш волуш , цуна шен ял /хир/ ю шен Дáлла гергахь , /эхартахь/ цáрна /цхьá/ кхерам /хир/ бац , /йа/ уьш г1айг1анé /хир/ бац .    
113.Жуьгташа элира : « /1ийсáн динехь болу/ Насáрáш бац /цхьанá/ х1уманна /бух/ т1ехь » . /1ийсáн динехь болу/ Насáрáш элира : « Жуьгтий бац /цхьанá/ х1уманна /бух/ т1ехь » . /ткъа/ Уьш /ма/ бу /шайна т1е доьссина/ жайна доьшуш /бакъдерг девзаш/ . Иштта цáра ма-áллара элира , шаьш ца хууш /сонта/ болчáрá а . Аллах1а кхел йийр ю цáрна юккъехь къéмат дийнахь , уьш шéгахь бéкъалуш хиллачунгахь .
114.Мила ву сов зуламе , шá Аллах1ан маьждигаш шайна чохь Цуьнан ц1е яккхарх духатоьхначул а , уьш дóхó /д1акъовлa/ г1ерташ къахьегначул а ? 
Уьш - цéран /йиш/ ца хилла цу /маьждигаш/ чубахар кхоьруш бен . Дуьнéнахь сийсазалла ю цáрна , /ткъа/ эхартахь доккха 1áзап ду цáрна 
115.Аллах1ан ю малхбáлéнаш а , малхбузéнаш а . Шу миччахьá дирзичá а , цигахь Аллах1ан юьхь ю . Баккъалла а Аллах1 /массó дика/ чулóцуш , хууш ву .
116.Цáра элира : « Аллах1а /Шéна/ доьзалхó эцна » . Ц1ена ву-кх Иза . Мелхó а , Цуьнан /дóлахь/ ду стигланашкахь а , лаьттахь а /мел/ дерг . Массó /х1ума/ Цунна муьт1ахь ду .
117.Стигланаш а , лáттá а кхоьллинарг ву /Иза/ . Шá цхьана белхан сацам бича , баккъалла а Цó óлу цунга : « Хила » - т1аккха и хуьлу . 
118.Шаьш ца хууш болчара элира : « Аллах1 тхоьга вистхилахьáра , йа тхýна /цхьа/ билгалó йáг1ахьáра » . Иштта цáра ма-áллара элира , шаьш цáрел хьалхарчáрá а . /цатéшарехь/ Вовшех тарделла цéран дегнаш . Бакъ долуш , Óха билгалдина /Тхан/ áяташ /доггах/ тéшачу нáхана .
119.Баккъалла а Óха бакъонца /х1оттавелла/ ваийтина хьо /нáхана ялсаманица/ кхаъбоккхуш , /жоьжахати хирг хилар/ д1áхьéдеш . Хьоьга жоп доьхур дац жоьжахатин дайх .
120.Хьýна рéза хир ма бац жуьгтий а , /1ийсан динéра/ насáрáш а хьо шайн динна т1аьхьах1отталц . Ахь áла : « Баккъалла а Аллах1ан некъ бу и нийса некъ » . /Дéлóра/ Хьо цéран /дéг1ан/ лаамашна т1аьхьах1оттахь , хьайга 1илманах дерг деанчул т1аьхьа , Аллах1éра вéрас /1уналчá хир ма/ вац хьýна , /йа/ г1оьнчá /хир ма/ вац /хьýна/ .
121.Óха шайга жайна деллачáра доьшу и , шá дéша ма-дезза . Уьш цунах тéшаш бу . Шá цунах цатéшарг /милла велахь/ , уьш бу уьш эшнарш .
122.Х1ай Исрáилан к1ентий ! Дагадаийта Ас шá шуна делла /долу/ Сан зовкх а , баккъалла а Ас шу 1áламашна т1ехь даздар а .  
123.Шу кхéра /шéна чохь цхьанá/ дéг1ó /кхéчу/ дéг1ах х1уммá хьалхадоккур дóцучу , цунгара /цó шен дег1 хьалхадаккха/ махийна делларг къóбул дийр доцучу , /цхьаъ шафá1атца/ т1ех1оттарó цунна пайда бийр бóцучу , цáрна /цхьаммó/ г1о дийр дóцучу дийнах .
124.Ибрáх1им зийра цуьнан Дáла дешнашца /дéкхаршца/ , /т1аккха/ цó кхóчуш дира уьш . Цó /Дáла/ элира : « Баккъалла а Ас хьо /нáхана/ имам вийр ву » . Цó /Ибрáх1ма/ элира : « Сан т1аьхьéнах а /бéхьа имáмаш/ » . Цó /Дáла/ элира : « Сан ч1áг1ó ца кхóчу зуламхошна »  
125.Óха дина /и хьаж/ ц1а нáхана /юх-юха гулбала/ боьрзийлá а , маьрша меттиг а . Аш йé Ибрáх1им /хьаж-ц1а дуóг1а/ х1оьттинчу меттигах лáмаз /ден/ меттиг . Óха весет /омру/ дира Ибрáх1мé а , Исмá1илé а : «Ц1андé Сан /хьаж/ ц1а гуóбоккхучáрнá а , /цигахь/ 1ечáрнá а , /рукý1ана/ охьатé1ачáрнá /сужýдана/ гóрабоьлхучáрнá а »
126.Ибрáх1има элира : « Х1ай /сан/ Дéла ! Хилийтахь х1ара мохк маьрша , стоьмех рицкъа лóхьа цуьнан бáхархошна - цáрех шá Аллах1ах а , т1аьхьарчу /къéмат/ дийнах а тешначунна » . Цó /Дáла/ элира : « Шá /Соьх/ цатешнарг /милла велахь/ , Ас жимма /ханна/ зовкх хьоьгуьйтур ду цунга , т1аккха /жоьжахатин/ ц1еран 1áзапé вуьгур ву . Ма вон воьрзийла ю-кх /и/ »
127.Ибрáх1имá а , Исмá1илá а хьаладоьттира /хьаж/ ц1ийнах баххаш /шаьшшимма óлуш/ : « Х1ай тхан Дéла ! Къóбал дéхьа тхоьгара /х1ара/ , баккъалла а Хьо /цхьаъ/ ву-кх хезаш , хууш верг .
128.Х1ай тхан Дéла ! Хьайна муьт1ахь вéхьа тхой шиъ , тхан т1аьхьéнех а /éхьа/ Хьайна муьт1ахь тóба . Гайтахь тхýна тхан /хьаж даран/ белхаш , тхан тóба къóбал дéхьа , баккъалла а Хьо /цхьаъ/ ву-кх тóба къóбал дийриг , къинхéтам бийриг .
129.Х1ай тхан Дéла ! Ваийтахь цáрна шайха /волу/ элча , шá цáрна Хьан áяташ доьшур долуш , цáрна жайнá а , кхéтамаллá а 1áмор долуш , уьш /керстаналлех/ ц1анбийр болуш /волу/ , баккъалла а Хьо /цхьаъ/ ву-кх сийлахь , кхéтамé верг »
130.Мила ву Ибрáх1иман дин цадéзаш верг , шен дéг1ана сонта хилларг бен ? /Дéлóра/ Бакъ долуш Óха /гергарлонца/ дуьненахь хаьржина иза , баккъалла а эхартахь дикачáрех ма ву иза .   
131.Цуьнан Дáла элира цунга : « Муьт1ахь хила ! Цó элира : « Cо муьт1ахь ву 1áламийн Дáлла »   
132.Цунца весет дира шен к1енташка Ибрáх1имá а , /иштта/ Я1къýбá а /Ибрáх1има элира/ : « Х1ай сан к1ентий ! Баккъалла а Аллах1а шуна хаьржина /х1ара/ дин . Шу дала ма лойла шаьш бусулба долуш бен »
133.Шу теш дара тов Я1къýбана т1е валар деанчу хéна ? Цó шен к1енташка : « Аш соьл т1аьхьа 1ибáдат хьáнна дийр ду ? » - аьллачу хéна . Цáра элира : « Óха 1ибáдат дийр ду хьан Дáллá а , хьан дайшин - Ибрáх1иман а , Исмá1илан а , Исхьáкъан а Дáллá а - цхьана Дáлла , тхо Цунна муьт1ахь ду » . 
134.Иза - бакъ долуш д1адахана /д1атилла/ уммат ду . Цунна шá гулдинарг ду , шуна аш гулдинарг ду , шоьга /жоп/ хоттур дац цáра деш хиллачух .
135.Цáра элира : « Шу хила жуьгтийн динехь , йа /1ийсáн динéра/ насáрáш , т1аккха /нийсачу новкъа/ нислур ду шу » . Ахь áла : « Мелхó а , /тхо т1аьхьадóзур ду/ Ибрáх1иман динна /шá бакъóнга/ туьйжуш /волчу/ . Иза ца хилла /Дáлла/ дéкъахóвечáрех »
136.Аш áла : « Тхо тешна Аллах1ах а , /Цó/ тхайга доссийначух а , Ибрáх1имéгá а , Исмá1илéгá а , Исхьáкъéгá а , Я1къýбéгá а , /цуьнан/ т1аьхьéнашкá а доссийначух а , Мýсáгá а , 1ийсáгá а деллачух а , пайхамарашка шайн Дéлéра деллачух а . Óха къаста ца во цáрна юккъéра цхьá а . Тхо Цунна /цхьáнна/ муьт1ахь ду » .
137.Ткъа уьш цунах шу ма-тешшара тешнехь , т1аккха бакъ долуш /нийсачу новкъа/ нисбелла уьш . Ткъа уьш /цунах/ д1абирзинехь , т1аккха баккъалла а уьш /шоьца/ ийг1ина /барт боьхна/ бу . Аллах1а 1áлашвийр ву хьо цáрех . Иза хезаш , хууш ву .  
138Аллах1ан /динан/ хазаллийна /т1аьхьадáза/ . Мила ву ткъа /динан/ хазаллехь Аллах1ал тоьлуш верг ? Тхо ду Цунна 1ибáдат деш ду .
139.Ахь áла /цáрга/ : « Ткъа шу тхоьца /мýха/ къийсало , Иза тхан Дéлá а , шун а Дéлá а /ма/ ву , тхýна тхан 1амалш ю , шуна шун 1амалш /ма/ ю , тхо Цунна доггах /лéлаш ма/ ду ? »
140./мелхó а/ Аш óлу ткъа : « Баккъалла а Ибрáх1им а , Исмá1ил а , Исхьáкъ а , Я1къýб а , /цуьнан/ таьхьéнаш а жуьгтийн динехь , я /1ийсáн динéра/ насáрáш хилла ? » . Ахь áла /цáрга/ : « Шу ду г1óлú хууш я Аллах1 ву ? Мила ву /ткъа/ т1ех зуламé , Аллах1éра /доьссина долу/ шéгара тéшалла хьулдинчул а ? Аллах1 /ма/ вац аш дечух чидам /тергам/ бóцуш » 
141.Иза /шен хан текхна/ д1адахана уммат ду . Цунна шá /гул/ динарг /хир/ ду , шуна аш /гул/ динаг /хир/ ду . Шоьга /жоп/ хоттур дац цáра деш хиллачух . 
142.Нáхах сонтачáра эра ду : « Стé д1аберзийна уьш , шаьш шéна т1ехь хиллачу , шайн къилбех ?! » . Ахь áла : « Аллах1ан /дóлахь/ ю малхбáлé а , малхбузé а . Цó /цхьамма/ нисво Шéна луург нйсачу новкъа » . 
143.Иштта , Óха шу дина тоьлуш /долу юккъéра/ уммат , /къéмат дийнахь/ шу нáхана т1ехь теш хилийтá а , элча шуна т1ехь теш хилийтá а . Óха ца йина хьо шéна т1ехь /хила лууш/ волу къилба , шá элчанна т1аьхьах1уттург шен шина к1áжанé /керстаналлé/ воьрзучух Тхайна вовзархьамá бен . Баккъалла а доккха /деза/ хилла и /къилба хийцар/ , /цáрех/ Аллах1а шаьш нисбинарш бóцучáрна т1ехь . Аллах1 /ма/ ца хилла , Шá шун иймáн /лáмаз эрна/ дойъур долуш . Баккъалла а Аллах1 адамех къахéташ , /цáрех/ къинхéтам беш ма ву .  
144.Бакъ долуш Тхýна го , хьан юьхьан /Дéлéра хаамé сатуьйсуш/ стигалхула д1асхьакерчар . /Дéлóра/ Óха хьо верзор ма ву хьо шéна рéза волчу къилбéхьа . Ерзаé хьан юьхь /шéна чохь вóниг дар/ Дихкинчу /Маккара/ маьждиг áг1óр ! Шаьш миччахьа хилчá а аш ерзаé шайн яххьаш цуьнан áг1óр . Баккъалла а шайна /Дáла/ жайна делларш , хууш ма бу баккъалла а и шайн Дéлéра бакъдерг хилар . Аллах1 /ма/ вац , аш дечух чидам /тергам/ бóцуш . 
145./Дéлóра/ Хьо веача , /Дáла/ шайна жайна деллачáрна , массó билгалонца , уьш т1аьхьах1уьттур ма бац хьан къилбанна , /я/ хьó /ма/ вац т1аьхьах1уттур волуш цéран къилбанна . Цáрех цхьаберш /ма/ бац т1аьхьах1уттур болуш вýкхáрна . /Дéлóра/ Хьо цéран /дéг1ан/ лаамашна /áладашна/ т1аьхьах1оттахь , хьайга /Дéлера/ хаар деанчул т1аьхьа , т1аккха баккъалла а хьо зуламхойх /хир/ ма ву .
146.Óха шайна жайна деллачáрна войзу и /Мухьаммад/ , шайна шайн к1ентий бовзарх терра . Баккъалла а цáрех /цхьана/ тóбанó /цуьнах лаьцна/ бакъдерг хьул /ма/ до шайна /и/ хууш долушехь . 
147.Хьан Дéлéра бакъдерг ду /и/ . Хьо ма хулийла /цу т1ехь/ шекболчáрех !
148.Х1óраннá т1евоьрзийла /къилба/ ю , иза шéна т1евоьрзуш /йолу/ . Къовсалó диканашкахь . Шу миччахьа хилчá , Аллах1а шу /бéкхамна/ схьадáлор /схьагулдийр/ ду дерригé . Баккъалла а Аллах1 массó х1уманна т1ехь ницкъ кхóчуш ву .
149.Хьо миччарá а /новкъа/ áраваьлча , ахь ерзаé хьан юьхь /шéна чохь вóниг дар/ Дихкинчу /Маккара/ маьждиг áг1óр . Баккъалла а и хьан Дéлéра бакъдерг ду . Аллах1 /ма/ вац , аш дечух чидам /тергам/ бóцуш .
150. Хьо миччарá а /новкъа/ áраваьлча , ахь ерзаé хьан юьхь /шéна чохь вóниг дар/ Дихкинчу /Маккара/ маьждиг áг1óр . Шаьш миччахьá хилчá , аш ерзаé шайн яххьаш цуьнан áг1óр . Нáхана шуна дуьхьал /бáккха/ бух ца хилийтархьамá а . Цáрех шаьш зулам динарш бóцурш , шу ма кхéра цáрех , Соьх кхéра . Шуна т1éра Сан зовкх кхóчушдархьамá а . Шу /бакъонга/ нисдала тарло .   
151.Óха шуна юкъахь шоьх /волу/ элча ваийтарх терра , шá шуна Тхан áяташ доьшуш , шу /вóчух/ ц1андеш , шуна жайнá а , кхéтамаллá а 1áмош , шуна /хьалха/ хууш ца хилларг 1áмош .  
152.Хьахавé Со , /т1аккха/ Ас шý хьахор ду . Баркалла áла Сýна , керста ма хила Сýна .
153.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш !/эхарт дáккхарехь/ Аш г1о лаха сóбарцá а , лáмазцá а . Баккъалла а Аллах1 сóбарéчáрца ву /шуна/ .
154.Аш ма áла Аллах1ан новкъахь вуьйчунна : « /уьш/ Белла » . Мелхó а , дийна бу /уьш/ , делахь а шуна хаа ца ло /и/ » .
155./Дéлóра/ Óха шу зуьйр ма ду кхéрамах х1уманцá а , мацаллийцá а , даьхнех а , синошхá а , стоьмех а /болчу/ эшамцá а . Ахь кхаъбаккха сóбарéчарна /ялсаманийца/ ,  
156.шаьш - шайна т1е цхьа бáла беача - óлуш болу : « Баккъалла а тхо Аллах1ан /дóлахь/ ду , баккъалла а тхо Цунга доьрзур /долуш/ ду » .  
157.Уьш - цáрна т1ехь шайн Дéлéра гечдарш а , къинхéтам а бу . Уьш бу уьш /нийсачу новкъа/ нисбелларш .
158.Баккъалла а Сафá /лáм/ а , Марват /лам/ а Аллах1ан билгалóнех бу . Шá хьаж ц1а вахнарг , я 1умрат динарг /милла велахь/ , цунна т1ехь къа дац цó царшинна гó баккхарехь . Шá шен лаамца дика динарг /милла велахь/ , баккъалла а Аллах1 /цунна/ баркаллé , /и/ хууш ву .
159.Баккъалла а Óха билгалонех а , нийсонах а доссийнарг шаьш хьулдийраш , Óха и нахана жайнахь билгалдинчул т1аьхьа , уьш - цáрна Аллах1á наь1алт эра ду , /массó/ наь1алт óлучáрá наь1алт эра ду цáрна .  
160.Шаьш дохкóбоьвлларш а , /шайн/ 1амалш/ туойинарш а , /хьулдинарг/ билгалдинарш а бóцурш . /ткъа/ Уьш - Ас къóбул дийр ду цéран тóба , Со тóба къóбул дийриг , къинхéтамéниг ву .   
161.Баккъалла а шаьш керстаналла динарш а , шаьш керстанаш болуш белларш а , уьш - цáрна т1ехь Аллах1ан а , малийкин а , массо нéхан а наь1алт /хир/ ду .  
162./шаьш/ гуттар цу чохь лаьтташ , цáрна 1áзап дайдийр дац , /я/ уьш т1аьхьатоттур бац .   
163.Шун Дéла - /веккъа/ цхьа Дéла ву , кхин дéла вац Иза вóцург , /шоьх/ къахеташ , къинхéтам беш волу .      
164.Баккъалла а стигланаш а , лáттá а кхолларехь а , буьйсá а , дé а хийцадаларехь а , нáхана пайден долчунца х1ордахула лéлачу х1орд-кéманашкахь а , /дог1ан/ хинехь а Аллах1а /шá/ стиглара  даийтина , шéца лáтта дендина и /дакъа/ деллачул т1аьхьа , шéна чохь Цó массó дийнат даржийна /долу/ , мехаш /хуьйцуш/ дáхкийтарехь а , стигланá а , лáттанá а юккъахь /Дéлан омрунца/ лéлачу мархашкахь а /Дéла цхьаъ хиларан/ билгалóнаш ма ю хьéкъалéчу /ойлаечу/ нáхана .   
165.Нáхах /цхьа нах/ бу шаьш Аллах1 /1адда/ витина /ц1уйх/ дéлий  лоьцурш , шайна уьш бéзаш Аллах1 вéзарх терра . /ткъа/ Шаьш /Дéлах/ тешнарш /ц1уй лоьцучáрел сов/ ч1óг1а бу Аллах1 вéзарехь . Шаьш зуламдинчáрна хиънéхьáра , шайна 1áзап гучу хенахь , баккъалла а ницкъ /цáра лецначу дéлийн бóцуш/ берригé Аллах1ан буйлá а , баккъалла а Аллах1 1áзап ч1ог1а долуш вуйлá а /цáра уьш лецна хир ма бáцара/ .  
166./дуьнен чохь/ Шайна т1аьхьа /нáх/ х1иттина хилларш /шайна/ т1аьхьах1иттина хиллачáрех /къéмат дийнахь/ д1акъаьстар бу , /бакъ долуш/ 1áзап гур ду цáрна , /юкъара/ уьйраш хéдар ю цéран . 
167.Шаьш /цáрна/ т1аьхьах1иттина хиллачáра эра ду : « Баккъалла а тхан цкъа /дуьненчу/ юхадоьрзийла делхьáра , тхо д1акъаьстара /ма/ дара цáрех , уьш /тахана/ тхоьх д1акъастарх терра » . Иштта , Аллах1а цáрна гойтур ю цéран 1амалаш /шайха/ бáланаш /хилла/ . Уьш /ма/ бац , жоьжахати чуьра áрабевра болуш .
168.Х1ай нáх ! Даъа лаьттахь долчух хьáнала , ц1éна дерг ! Шу т1аьхьа ма х1итта шайт1ан г1улчашна /ларашна/ , баккъалла а иза шуна билггала мостаг1 /ма/ ду .   
169.Баккъалла а цó шуна омру до вóчунцá а , маьттазачунцá а , Аллах1ана т1ехь шайна ца хуург аш áларцá а .
170.Шайга аьлча : « Аллах1а доссийначунна т1аьхьадáза ! » , цáра óлу : « Мелхó а , тхýна тхан дай шéна т1ехь карийначунна т1аьхьадóзур ду-кх тхо » . Шайн дай /динах цхьанá/ х1уманах ца кхеташ а , /бакъонга/ нис ца луш хиллехь а /т1аьхьабóзур бу уьш/ ? 
171.шаьш /Дéлах/ цатешначéран масал , /шайга/ кхайкхар а , мохь /беттар/  а бен /кхин х1умма/ ца хезчунга /ца кхéтачунга/ мохь беттачун масалх тера ду . Къора , мотт ца хууш , б1аьрзé бу /уьш/ , /хьéхамах/ кхéташ бац уьш .    
172.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! Даъа Óха шайна деллачу рицкъанах ц1енадерш , баркалла áла Аллах1ана , шу делахь /веккъа/ Цунна /цхьанна/ 1ибáдат деш !
173.Баккъалла а Цó хьáрам йина шуна къиэелларг а , ц1ий а , хьакхин жижиг а , Аллах1 вóцунна /ц1е йоккхуш/ шá йийнарг а . Ткъа шá /хьаштóнó гатвина/ ца ваьлла /цó кхаьллинехь/ , /и/ éзаш вóцуш , /хьаштóнан дóзанал/ т1ехвóлуш вóцуш , т1аккха цунна т1ехь къа дац . Баккъалла а Аллах1 гечдеш , къинхéтамé ву .
174.Баккъалла а Аллах1а жайнах доссийнарг шаьш хьулдийраш а , цунах к1еззиг /болу/ мáх оьцурш а , уьш - цáра юур яц шайн гайнашкахь /жоьжахатин/ ц1é бен , Аллах1 вистхир вац цáрга къéмат дийнахь , /къинойх/ уьш ц1анбийр бац Цó , цáрна лазош /долу/ 1áзап /хир/ ду . 
175.Уьш шаьш нийсачу новкъах тилар а , гечдарх 1áзап а эцнарш бу . Ма ч1ог1а сóбарé хилла-кх уьш /жоьжахатин / ц1éр /ох1лун 1амал/ т1ехь !
176.Иза , баккъалла а Аллах1а /Шен/ жайна бакъонца доссорна ду . Баккъалла а шаьш жайнан хьокъехь бéкъабелларш , гéнарчу эг1арехь ма бу 177.Дикалла - аш шайн яххьаш малхбáлéхьá а , малхбузéхьá а ерзор яц , амма дикаверг - шá Аллах1ах , т1аьхьарчу /эхарт/ дийнах , малийкех , жайнах , пайхамарех тешнарг а , шéна дéзашехь гергарчáрнá , байшнá , маскачáрнá , нéкъахóчуннá , /сáг1а/ доьхучáрнá , /лайш/ азатбарнá /маьршабáхарнá/ даьхни делларг а , лáмаз /х1отта/ динарг а , закат делларг а , шаьш ч1áг1ó йинчу хéнахь /и/ шайн ч1аг1ó кхóчуш йийраш а , къоьллехь а , сиркхóнехь а , сингаттам болчу хéнахь а сóбарé берш а бу . Уьш шаьш /шайн ийманехь/ бакъхилларш бу , уьш бу уьш /Дéлах/ кхоьрурш .   
178.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! /Дáла/ Шуна /яздина/ т1едиллина байъанчáрна т1éра /нийсонца/ ч1ир эцар . Маьршачунна дуьхьал маьршаниг , лайна дуьхьал лай , стéна дуьхьал стé . Шен /бусалба/ вашас шéна цхьа х1ума гечдинарг /милла велахь/ , т1аккха /цунна т1ехь г1иллакхца/ девзинчунца т1аьхьавáзар а , диканца /нийсонца/ цунга /г1ýда/ д1адалар а ду . И /кхел/  шун Дéлéра дайдар а , къинхéтам а бу . Цул т1аьхьа /шар1ал/ т1ехваьлларг /милла велахь/ , цунна лазош /долу/ 1áзап ду .
179.Ч1ир эцарехь дáхар ду шуна х1ай хьéкъал дерш . Шу кхéра тарло .
180./Дáла/ Шуна /яздина/ т1едиллина , шоьх цхьанна т1е валар деача - нагахь цó /шел т1аьхьа/ даьхни дитанехь - дéна-нáннá а , гергарчáрнá а , /шар1аца/ девзинчунца весет дар , /Дéлах/ кхоьручáрна т1ехь хьакъ долуш .
181.Шá и /весет/ хийцанарг /милла велахь/ , шéна и хезначул /хиъначул/ т1аьхьа , баккъалла а цуьнан къа шаьш и хуьйцучáрна т1ехь ду . Баккъалла а Аллах1 хезаш , хууш ву .    
182.Весет дечунгара харцó , йа къа дáларна шá кхийрина , цáрна юкъахь масла1ат динарг /милла велахь/ , цунна т1ехь къа дац . Баккъалла а Аллах1 гечдеш , къинхéтамé ву .
183.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! /Дáла/ Шуна /яздина/ т1едиллина марха кхáбар , шоьл хьалхарчáрна /Шá/ т1едилларх терра . Шу кхéра тарло /1áсаллех/ .   
184./мáрханаш кхáба/ Лéрина /долчу/ деношкахь . Ткъа шоьх шá цомгуш , йа нéкъаца хилларг /милла велахь/ , т1аккха /цунна т1ехь/ кхéчу дéношха масех /кхáбар/ ду . И ца кхáбалочáрна т1ехь /цáра балабéзаш/ мáх бу - мискачунна /цхьаъ/ кхáча балар . Шен лаамца /шеггара/ дика динарг /милла велахь/ , и за цунна дика ду . Аш мáрхакхáбар шуна дика ду , шуна /и/ хууш делахь .
185.Мáрхин бутт , шéна чохь Къуръáн доссийна /бутт/ бу , нáхана нийса некъ а , нийсачу новкъах /йолу/ билгалóнаш а хилла /долу/ . Шоьх /цу/ баттана шá т1екхаьчначó кхóбийла и . Ткъа шá цомгуш , йа нéкъаца хилларг /милла велахь/ , т1аккха /цунна т1ехь/ кхéчу дéношха масех /кхáбар/ ду . Аллах1ана шуна атталла лаьа , шуна халó /ян/ ца лаьа . Аш кхóчуш дойла /и/ масех /де/ , /Аллах1у акбар áларца/ вазвойла Аллах1 , Цó шаьш /бакъонна т1е/ нисдарна . Шу баркаллé хила тарло .  
186.Сан лайш хьоьга Соьх /лаьцна/ хаттахь , баккъалла а Со гергахь /юххехь/ ву , Ас жоп лур ду кхойкхучун до1анна цó /Сайга/ кхайкхича . Сýна /муьт1ахьаллийца/ жоп лойла цáра , Соьх тéшийла уьш . Уьш нисбала тарло .
187./Дáла/ Шуна магийна мархин /беттан/ буьйсанна /шу/ шайн зударшна т1ег1ортар . Уьш шун дýхар ду , шу цéран дýхар ду . Аллах1ана хиъна , баккъалла а аш шайн дог1маш лéдеш хиллий , т1аккха шуна гечдина Цó , шуна къинт1éра ваьлла . Х1инца хьакхалó шу цáрех /меттахь/ , аш лаха /цáрца/ Аллах1а шайна яздинарг . Йаъа , мала 1уьйранна к1ай тай 1аьржачу тайх /сá-бóда/ къáстталц , т1аккха кхóчуш де /шайн/ марха буьйса йоллалц . Шу цáрех /шайн зударех/ хьакха ма лó шаьш маьждигехь /1ибáдат деш/ 1еш долуш . Уьш Аллах1ан /шар1а/ дóзанаш ду . Шу герга ма г1ó цáрна . Иштта , билгалдо Аллах1а нáхана Шен áяташ . Уьш /хьáрамчух/ кхера тарло .
188.Аш ма даъа вовшийн даьхнеш шайна юккъехь хáрцонца , ма кховдадé уьш кхéлахошка , нéхан даьхнех цхьадерг зуламца даархьама , шайна /и хьáрам дуй/ хуушехь .        
189.Цáра хьоьга хоьтту беттан /хийцабаларан/ хьóлех , ахь áла /цáрга/ : « Уьш нáханá а , хьаждехкарнá а хéнаш ю » . Дикалла - шу х1усамашка цáрна т1éхьахула дáхкар яц , амма дикаверг шá /Дéлах/ кхийринарг ву . Шу дуьйла х1усамашка цéран не1аршкахула . Аллах1ах кхéра . Шу дéкъалхила тарло .
190.Лата /т1ом бé/ Аллах1ан /дин айдаран/ новкъахь /мостаг1ех/ шайха летачáрех , /амма дóзанел/ т1ех ма довла . Баккъалла а Аллах1ана ца бéза т1ехбуьйлурш .
191.Байъа уьш шаьш цáрна т1екхаьчначохь , áрабáха уьш шаьш цáра áрадаьхначура . /Дéлаца декъахóваран/ Питана /Дáлла гергахь/ ч1óг1а /доккха/ ду /цáра стаг/ вéрал а . Шу ма лата цáрех /шéна чохь хьáрамниг дар/ Дихкина /долчу/ маьждигна гергахь , уьш цу чохь шоьх латталц . Ткъа уьш /цу чохь/ шоьх латахь , т1аккха аш байъа уьш /цу чохь/ . Иштта бу /Дéлах/ цатéшачéран бéкхам .  
192.Ткъа уьш /летачур/ совцахь , т1аккха /шý совца/ баккъалла а Аллах1 гечдеш , къинхéтамé /ма/ ву .
193.Лата царех /Дéлаца декъахóваран/ питан ца хилийтархьама , дин /лелор деккъа/ Аллах1ана хилийтархьама . Ткъа уьш совцахь , т1аккха мостаг1алла дац зуламхошца бен .
194.Бихкина бутт бихкинчу беттан дуьхьал бу . Бехкамаш /ларцабича/ ч1ироьцуш бу . Шá шуна т1елеттарг /милла велахь/ , шу цунна т1елата иза шайна т1елатарх терра . Аллах1ах кхéра , шуна хаъа баккъалла а Аллах1 /Шех/ кхоьручáрца вуйла . 
195.Харжйе Аллах1ан /дин айдаран/ нéкъахь , шайн куьйгашца /шайн дог1маш/ х1аллак хиларе ма кхийса . Дикадé , баккъалла а Аллах1ана дикадийраш /ма/ бéза .
196.Кхóчуш дé Аллах1ан /доьхьа/ хьадж  а , 1умрат а . Ткъа шу /цхьана бахьанó цунах/ духатоьхнехь , т1аккха /шуна т1ехь ду/ хьайбанах /шайн/ йиш ерг /цига дахьийтар/ . Аш ма дáша шайн кортош /шаьш дахьийтана/ хьайба шен /урс хьокхучу/ меттиге кхáччалц . Ткъа шоьх шá цомгуш , я шен коьртаца лазар /хиларна корта баьшна/ хилларг /милла велахь/ , /цунна т1ехь кхо де/ марха кхáбаран , я /ялх мисканна/ сáг1а даларан , я хьайба дéран мáх бу . Ткъа шу /кхéрамах , новкъарлóнах/ маьрша доьвлча , шá хьадж дехккалц 1умрат дарца зовкх хьегнарг /милла велахь/ , /цунна т1ехь ду/ хьайбанах /шен/ йиш ерг /дер/ . Шéна /ден и/ ца карийнарг /милла велахь/ , /цунна т1ехь ду/ хьадж дихкина волуш кхоъ мáрха кхáбар , шаьш /цигара/ ц1адирзича ворх1 /мáрха/ кхáбар . Уьш - дуьззина итт /де/ ду . Иза - шен ох1лу /хьáрамчух/ Дихкина /долчу/ маьждиг гóнаха /дéхаш/ ца хиллачáрна ду . Кхéра Аллах1ах , хаъалуш баккъалла а Аллах1 г1ýда ч1óг1а долуш вуйла .  
197.Хьадж /даран хан/ - девзаш /долу/ беттанаш ду . Шá цу /беттанаш/ чохь хьадж дихкинарг /милла велахь/ , /зудчунна/ т1ег1ортар а , песакъаллá а , къовсам а /хила йиш йолуш/ бац /цунгара/ хьадж деш . Аш диканах /долу цхьаъ/ дича , Аллах1ана и хаъа /цунна бéкхам бо/ . /эхартан/ Кéчам бé , баккъалла а тоьлуш /болу/ кéчам - /Дéлах/ кхéрар бу . Кхéра Cоьх , х1ай хьéкъалш дерш !  
198.Шуна т1ехь къа дáц , аш /совдéгарца/ шайн Дéлéра /рицкъан/ комаьршалла лахар /éхар/ . 1арафат лóмара шу меттахдоьвлча /чудиссича/ , Аллах1 хьахавé /шéна т1ехь 1éсалла/ йихкина /« Маш1арулхьарáм » - олучу/ меттигехь . Аш хьахавé Иза , шаьш Цó /хаза/ нисдарх терра /хаза/ . Баккъалла а шу дара цул хьалха таллачáрех .
199.Т1аккха шу меттахдовла /кхи болу/ нáх меттахбоьвлачура . Аллах1é гечдар дéха . Баккъалла а Аллах1 /цáрна/ гечдеш , къинхéтамé /ма/ ву .   
200.Шаьш /хьадж даран/ г1уллакхаш /1ибáдаташ/ кхочушдича , Аллах1 хьахавé , шайн дай аш хьахóрах терра , я /цул/ ч1óг1а хьахош . Нáхах ву шá óлург : « Х1ай тхан Дéла ! Лóхьа тхýна /тхан дáкъа/ дуьнéнахь » , эхартахь шен /цхьá/ дáкъа доцушехь .
201.Цáрех ву шá óлург : « Х1ай тхан Дéла ! Лóхьа тхýна дуьнéнахь дика , эхартахь дика . Лардéхьа тхо /жоьжахатин/ ц1еран 1áзапах » 
202.Уьш - царна шаьш /гул/ динчух дáкъа /хир/ ду . Аллах1 хьéсап чехка долуш ву . 
203.Хьахавé Аллах1 лéринчу дийношкахь . Шá шина дийнахь /вáла/ сихвелларг /милла велахь/ , цунна т1ехь къа дац . Ткъа шá /кхоалг1ачу дийнах/ т1аьхьависинарг /милла велахь/ , къа дац цунна т1ехь , шá /Дéлах/ кхийранчунна . Кхéра Аллах1ах , хаъалуш баккъалла а шу Цунга д1агулдийр дуй .
204./мунéпикъ/ Нáхах ву , шен /хазчу/ камелó дуьнéнан дáхарехь хьо цецвоккхург /хьоьга тáмаш бойтург/ а , шен дагчохь долчунна т1ехь Аллах1 теш х1иттóриг а , шá /хьан/ луьра довхó волушехь .
205.Шá /хьоьх/ д1авирзича , лаьттахула лийлира иза , цу т1ехь бóхамаш бархьамá а , ялтá а , дийнат а х1аллакдархьамá а . Аллах1внв ца бéза бóхам .
206.Шéга /цхьамма/ : « Аллах1ах кхéра ! » - аьлча , /мелхó а/ къа дарца дазалла дарó д1алéцира иза . Цунна тоьур ю жоьжахати . Ма вон /кечбина/ мотт бу-кх /и/ .
207./муъма/ Нáхах ву , Аллах1 рéзахилар лоьхуш шен са шá /Дéлан новкъахь/ духкуш /д1алуш/ верг . Аллах1 /ч1óг1а/ эсала ву /Шен/ лайшца .
208.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! Дерригé а /Дáлла/ муьт1ахьаллин чудуьйла , шайт1анан ларашна т1аьхьа ма х1итта  . Баккъалла а иза шуна билгала мостаг1 /ма/ ду .     
209.Ткъа шу /цу чудáхкарх/ д1ашаршахь , шайна билгалóнаш йаьхкинчул т1аьхьа , шуна хаъалуш баккъалла а Аллах1 сийлахь , кхéтамé вуй .
210.Мархашин 1индаг1ашкахь шайна Аллах1 а , малийкаш а даьхкина , /шайн/ белхан кхел йарé бен хьоьжий уьш ?! Аллах1é дерза до /дерригé/ г1уллакхаш .
211.Хáтта Исрáилан к1енташка : « Маса билгала /йолу/ билгалó елла Óха цáрна ? » . Шá Аллах1ан зовкх хийцанарг /милла велахь/ , шéна и деанчул т1аьхьа , баккъалла а Аллах1 та1зар ч1óг1а долуш /ма/ ву .
212.Шаьш /Дéлах/ цатешначáрна хаздина дуьнéнан дáхар . Уьш кхаьрда шаьш /Дéлах/ тешначáрех . /амма/ Шаьш /Дéлах/ кхийранарш кéмат дийнахь цáрна т1ехула /хир/ бу . Аллах1а рицкъа ло Шéна луучунна /цхьá/ хьéсап дóцуш .
213.Цхьа уммат хилла нáх /амма бéкъабелира уьш/ , /т1áккха/ Аллах1а пайхамараш бахкийтира /цáрна шаьш/ кхаъ боккхуш а , кхéрам тосуш а . Цó доссийра цáрца бакъдолчунца /долу/ жайна , нáхана юккъехь цунга кхел йайтархьама уьш шéгахь бéкъабеллачунгахь . Цунгахь бéкъа /ма/ ца белира шайга и /жайна/ делларш бен , шайга билгалóнаш йаьхкинчул т1аьхьа , шайна юккъерчу хьаг1-гáмонна . Аллах1а шаьш /Шех/ тешнарш Шен пурбанца нисбира бакъóнах уьш шéгахь бéкъабеллачунга . Аллах1а нисво Шéна луург нийсачу новкъа .    
214.Шуна моьттинéра ткъа шаьш ялсамани г1ýр ду , шоьл хьалха шаьш хиллачéран /масалх/ масал /хьал/ шайна т1е деанá дóцуш ?! Цáрех хьакхаелира къоьллá а , сиркхó а . Лестийра уьш , элчанó а , шаьш цунца тешначáрá а : « Маца /хир долуш/ ду /тéхьа/ Аллах1éра г1о » - áллалц . Вá /нáх/ ! Баккъалла а Аллах1ан г1о герга ду /шуна/ .   
215.Цáра хоьтту хьоьга шаьш х1ун харж ян éза . Ахь áла : « Аш диканах йина харж - дéна-нáннá а , гергарчáрнá а , байшнá а , мискачáрнá а , нéкъахóчуннá а /хилар г1óлий ду/ . Аш диканах мел дийриг ,  баккъалла а Аллах1 хууш ву и »
216./Дáла/ Яздина /т1едиллина/ шуна /мостаг1ца/ т1ом бар , иза шуна ца дéза . Шуна /цхьа/ х1ума цадéза герга ду , иза шайна дика долушехь . /иштта/ Шуна /цхьа/ х1ума дéза герга ду , иза шайна вон долушехь . Аллах1ана хаа /шуна г1óлий дерг/ , шуна /и/ ца хаа .
217.Цáра хоьтту хьоьга бихкинчу баттах - цу чохь т1ом барх . Ахь áла : « Цу чохь т1ом бар доккха /къа/ ду . /амма/ Аллах1ан новкъах /нáх/ бухатóхар а , Цунах цатéшар а , дихкинчу маьждигах /нáх бухатóхар/ а , цуьнан ох1лу цу чуьра áрадáккхар а кхин доккха /къа/ ду Аллах1ана гергахь . /динах вóхош долу/ Питана /стаг/ вéрал доккха ду /къилахь/ . Уьш совцур /ма/ бац шоьца т1ом бечура , шу шайн динах шаьш духадáххалц , шайн ницкъ кхáчахь . Шоьх шен динах вухáваьлла , шá керстá волуш велларг /милла велахь/ , уьш - цéран /дика/ 1амалш /эрна/ йайна дуьнéнахь , эхартахь . Уьш жоьжахатин дай бу , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу . 
218.Баккъалла а шаьш /Дéлах/ тешнарш , шаьш махках боьвлларш , Аллах1ан новкъахь /т1ом беш/ къахьегнарш , уьш Аллах1ан къинхéтамé догдóхуш бу . Аллах1 гечдеш , къинхéтамé ву .
219.Цáра хоьтту хьоьга къаркъанах а , /юкъа ахча дуьллу/ шовкъé ловзарх а /лаьцна/ . Ахь áла : « Цу чохь доккха къá ду , нáхана пайданаш ду . /амма/ Цаьршинан къа дуккхá доккха ду цаьршинан пайданал а » . Цáра хоьтту хьоьга шаьш х1ун харж ян éза . Ахь áла : « Совдаьлларг /лó/ » . Иштта ,  Аллах1а билгала до шуна /Шен/ áйаташ . Аш ойла ян тарло .
220.Дуьнéнан а , эхартан а /хьокъехь/ . Цáра хоьтту хьоьга бóбéрех /лаьцна/. Ахь áла : « /цéран хьéлаш/ Тóдар г1óлий ду цáрна » . Нагахь шу цáрех д1аэхь , шун вежарий бу-кх /уьш/ . Аллах1ана хаа талхóриг тóдечух /къастó/ . Аллах1ана лиънéхьáра , Цó шуна гатто йина хир ма яра . Баккъалла а Аллах1 сийлахь , кхéтамé ву .
221.Аш ма бáлабé /Дáлла/ дéкъахóве зударий , уьш /Дéлах/ тешшалц . Муъма лай г1óлий ю /Дáлла/ дéкъахóвечул а , цó шу даккхийдéдахь а . Аш ма бахийта /зударий Дáлла/ дéкъахóвечу бóжаршка , уьш /Дéлах/ тешшалц . Муъма лай г1óлий ву /Дáлла/ дéкъахóвечул а , цó шу даккхийдéдахь а . Цáра жоьжахати кхойкху , Аллах1а ялсамани , гечдарé кхойкху Шен лаамца , нáхана Шен áйаташ билгалдо . Цáра ойла ян тарло .
222.Цáра хоьтту хьоьга /зудчун/ ц1анó йóхарх /лаьцна/ . Ахь áла : « Иза тáмбóцург ду » . /цундéла/ Шу гéнадовла зударшна /цéран/ ц1анó йоьхначу хéнахь , уьш ц1анбаллалц . Ткъа уьш ц1анбелча , т1аккха дуьйла шу цáрна /герга/ , Аллах1а шайга омру динчухула . Баккъалла а Аллах1ана /дукха/ бéза дохкóбуьйлурш , бéза ц1анóйийраш .   
223.Шун зударий шуна óхана ду , шу дуьйла шайн óханна т1е шайна ма-луъу . Хьалхадáккха /кечдé/ шайн дог1машна /дика мел дерг/ . Аллах1ах кхера . Хаалуш баккъалла а шаьш Цунца цхьанакхéтар дуй . Кхаъбáккха муъманáхé .
224.Аш ма де Аллах1ах шайн дуйнашна г1акх , диканиг ца дархьамá а , /Дéлах/ ца кхéрархьамá а , нáхана юкъахь масла1ат ца дархьама а . Аллах1 хезаш , хууш ву .  
225.Аллах1а шоьгара бехк боккхур бац шун дуйнех эрна /лаамза/ хиллачух , амма Цó шоьгара бехк боккхур бу шун дегнаша /гул/ динчух . Аллах1 гечдеш , эсала /к1éда/ ву . 
226.Шайн зударех /меттахь хербала/ шаьш дуй буучáрна /т1ехь/ , биъ баттахь /цáрна юххé ца г1уш/ хьéжар /сóбар дар/ ду . Нагахь /цул т1аьхьа/ уьш /шайн зударшка/ бухаберзахь , баккъалла а Аллах1 гечдеш , къинхéтамé ву . 
227.Ткъа цáра /уьш/ бита сацам бинехь ,  /т1аккха буьтийла цáра уьш/ баккъалла а Аллах1 /цéран къамéлаш/ хезаш , /лаамаш/ хууш ву .  
228.Битина зударий шаьш /мáрé ца г1уш/ хьоьжур /1ийр/ бу /ц1анóнан йа ц1анó йóхаран/ кхá муьрехь. Цáрна ца мега шайн кийрахь Аллах1а кхоьллинарг хьулдар , шаьш Аллах1ах а , т1аьхьарчу /эхарт/ дийнах а тéшаш хиллехь . Цéран мáрóшин бакъó ю уьш цу /хéна/ чохь юхаберзó, шайна /юкъéра хьал/ тáдар лиънехь . /хьаккъех/ Шайна т1ехь долчух терра /бакъóнаш/ ю цéран /шá диканца/ девзинчунца . /х1еттé/ Бóжаршна /цхьа/ дарж /ду цáрна т1ехь . Аллах1 сийлахь , кхéтамé ву . 
229./зуда/ Йитар шозза /хуьлуш/ ду , т1аккха /йа диканца/ девзинчунца /юхáерзийна иза/ лáттор /сацор/ ду /шуна т1ехь/ , йа диканца парг1ат /маьрша/ йитар ду . Шуна ца мега аш /зударий битча/ цáрна деллачух /урдóнах , тóмах/ х1уммá схьаэца , шаьшшимма Аллах1ан дóзанаш д1а ца х1итторна и шиъ кхéрахь бен . Ткъа шу кхийранехь цáршимма Аллах1ан дóзанаш д1а ца х1итторна , т1аккха цáршинна т1ехь къа дац цó /зудчó шá йуьтург/ махийна деллачунгахь . Уьш - Аллах1ан дóзанаш ду , шу цáрел т1ех ма довлалуш . Шá Аллах1ан дóзанел т1ехвуьйлург /милла велахь/ , уьш бу уьш зуламхой .
230.Ткъа цó иза /кхузза/ йитанехь , цул т1аьхьа цунна хьáнал йац иза , и вóцучу /кхéчу/ стагé иза мáрé яххалц . Ткъа цó /шолг1ачó/ иза йитанехь , т1аккха цáршинна т1ехь къа дац и шиъ /зáхалóнга/ юхадерзарехь , нагахь цáршинна хеттехь шаьшшимма Аллах1ан дóзанаш д1ах1иттор /лардийр/ ду /аьлла/ . Уьш - Аллах1ан дóзанаш ду , Цó шаьш билгалдеш хуучу /ойла ечу/ нáхана .   
231.Аш /шайн/ зударий /цкъа-шозза/ битина , уьш шайн /муьран/ хéнé кхаьчча , т1áккха аш уьш /диканца/ девзинчунца /чохь/ совцабé , йа /диканца/ девзинчунца парг1ат /маьрша/ бита . Аш уьш совца ма бé /цáрна/ зéдеш , шаьш /цáрна/ зуламдархьама . Шá и деш верг /милла велахь/ , бакъ долуш шен дéг1ана зулам дина цó . Аш ма лéца Аллах1ан áйаташ кхардамé . Дагадаийта шайна т1éра Аллах1ан зовкх а , Шá шéца хьéхам беш шуна жайнах , кхéтамах доссийнарг а . Кхéра Аллах1ах , хаалуш баккъалла а Аллах1 массó х1ума хууш вуй . 
232.Аш /шайн/ зударий /цкъа-шозза/ битина , уьш шайн /муьран/ хéнé кхаьчча , т1áккха аш новкъарлó ма йé цáрна шайн майранашка /буха/ барехь , уьш шайна юккъехь /диканца/ девзинчунца /вовшашна/ рéзахиллехь . Иза шéца хьéхам беш ду , шоьх шá Аллах1ах а , т1аьхьарчу дийнах а тéшачунна . Иза шуна тоьлуш а , ц1енá а ду . Аллах1ана хаа /и/ , шуна ца хаа .
233.Нáнóша дакхор ду шайн бéраш дуьззина шина шарахь , дакхор кхóчуш дар лууш волчунна . Шéна бéр динчунна /дéна/ т1ехь ду /1áдатехь диканца/ девзинчунца цáрна /зударшна/ даар-малар а , цáрна дýхар а лáттор . /цхьанá/ Синна /Дáла/ т1ецадуьллу цуьнан ницкъ кхóчург бен . Нáннá зé ма дойла шен бéраца , шéна бера динчуннá /дéнá/ а /зé ма дойла/ шен бéраца . Вéрасна т1ехь ду цунга терраниг . Цáршинна /бéр дакхóчур/ д1адáккхар лиънехь , шаьшшиъ рéзáдолуш , /вовшех/ дагадаьлла долуш , т1аккха цáршинна т1ехь къа дац . Шуна лиънехь шайн бераш /кхéчунга/ дакхадайтар , т1аккха шуна т1ехь къа дац , аш д1аделча шаьш /цáрна/ луш дерг /1áдатехь диканца/ девзинчунца . Кхéра Аллах1ах , хаалуш баккъалла а Аллах1 аш дийриг гуш вуй .
234.Шоьх шаьш кхелхарш /шайн/ зударий бухáбуьтуш , /цéран зударий/ хьоьжур бу /мáрé ца г1уш/ беа баттахь итт дийнахь . Ткъа уьш шайн /муьран/ хéнé кхаьчча , т1áккха шуна т1ехь къа дац , цáра /1áдатехь диканца/ девзинчунца шайн дог1машца динчунгахь . Аллах1 аш дийриг хууш ву .
235.Шуна т1ехь къа дац аш /бисина 1éчу/ зударшка зáхалó къадóрехь а , йа аш /и дéзар/ шайна чохь хьулдарехь а . Аллах1ана хиъна баккъалла а аш уьш /зáхалонца/ хьахор буй , делахь а /биъ бутт итт дé дáллалц , бáлор бу аьлла/ ч1áг1ó ма éлуш цáрна къайлах , /диканца/ девзина /зáхалó къадош/ дош áлар дóцург . Ялóран сацам ма бéлуш , /Дáла/ яздинарг /тоьхна хан/ шен хéнé кхáччалц . Хаалуш баккъалла а Аллах1 гечдеш , эсала /сóбарé/ вуй .
236.Шуна т1ехь къа дац , аш /шайн/ зударий битча , шаьш цáрех хьакхаделлá дóцуш , йа цáрна х1оттийна урдó дóцуш . Аш тáм бé цáрна , тарó йолчунна т1ехь шен бáрам бу , къéчунна т1ехь шен бáрам бу /диканца/ девзинчунца /цáрна/ тóмана , дикадечарна т1ехь хьакъ долуш .    
237.Нагахь аш уьш битнехь , шаьш цáрех хьакхадалалé , шаьш цáрна х1оттийна урдó долуш , т1аккха /шуна т1ехь/ аш х1оттийначух áх /дакъа/ ду , цáра /гечдина/ дитича бен , йа ялоран бакъó шен карахь йолчó дитича бен /т1éра ца долуш/ . Аш /и/ дитар /Дéлах/ кхерарна герга ду . Аш йиц ма йé шайна юккъéра комаьршалла . Баккъалла а Аллах1 аш дийриг гуш ву .
238.Лардé лáмазаш а , юккъера ламаз а . Д1ах1итта /лáмазна/ Аллах1ана муьт1ахь долуш .     
239.Шу /цхьаннах/ кхийранехь , т1аккха г1ашлой долуш йа /хьайбанна/ т1ехевшина долуш /дé лáмаз/ . Ткъа шу маьршадоьвллехь , т1аккха аш Аллах1 хьахавé Цó шайна 1áма ма-дарра шуна ца хуущ хилларг .
240. Шоьх шаьш кхелхарш /шайн/ зударий бухáбуьтуш , /цáра/ весет /дийр/ ду шайн зударшна /царга/ зовкх хьéгийтарца шо кхáччалц , áрáбáхар дóцуш . Нагахь уьш áрабоьвллехь , шуна къа дац цáра шайн дог1машкахь динчунгахь . Аллах1 сийлахь , кхéтамé ву .
241.Битинчу зударшна тáм /бóг1уш/ бу /диканца/ девзинчунца /Дéлах/ кхоьручáрна т1ехь хьакъ долуш .   
242.Иштта , Аллах1а билгалдо шуна Шен áяташ . Шу хьекъалé хила тарло .
243.Хьýна ца гина /тов/ шаьш баларх кхéрарна эзарнашкахь шайн х1усамашкара áрабоьвлларш ?! Аллах1а цáрга элира : « Лé ! » . Т1аккха денбира Цó уьш . Баккъалла а Аллах1 нáхана т1ехь комаьршалла йолуш ву , делахь а дукхах болчу нáха баркалла ца óлу .
244.Т1ом бé Аллах1ан /дин айдаран/ новкъахь , хаалуш баккъалла а Аллах1 хезаш , хууш вуй .
245.Мила ву и шá юхалург Аллах1ана /доьхьа/ хаза декхар лур дерг , Цо и /дика/ дéбор /совдоккхур/ ду цунна дукхазза ? Аллах1а /шу зуьйш рицкъа/ гаттáдо , д1áхоьцу , /эхартахь/ Цунга дерзор ду шу /бéкхамна/ .
246.Хьýна ца гина /ца хиъна/ Мýсáл т1аьхьа Исрáилан к1ентех /хилла болу/ элий /хьокъехь деанарг/ ?! Цáра элира шайн пайхамарé : « Тхýна паччахь ваийта , /т1аккха/ тхо летар ду /цунца/ Аллах1ан новкъахь » . Цó элира : « Шу герга дуй тé - шайна /мостаг1ах/ латар /яздина/ т1едиллича - шаьш ца лата ?! » . Цáра элира : « Тхо х1унда ца леташ ду /цáрех/ Аллах1ан новкъахь , тхо тхан х1усамашкарá а , доьзалшна юкъарá а бакъ долуш /цáра/ áрадаьхча ?! » . Ткъа шайна /цáрех/ латар /Дáла яздина/ т1едиллича , /кхéрабелла/ бухабевлира уьш , цáрех к1еззиг бóцурш . Аллах1 бевзаш ву зуламхой .   
247.Цéран пайхамара цáрга элира : « Баккъалла а Аллах1а , Т1áлут паччахь ваийтина шуна » , Цáра элира : « Тхýна т1ехь паччахьалла цунна мýха хуьлу , паччахьаллехь тхо цул хьакъ долуш , цунна /Дáла/ даьхнех елла шортó йóцуш ?! » . Цó элира : « Баккъалла а Аллах1а иза /паччахьаллийца/ шуна т1ехь /хáржá а/ хаьржина , 1илман шортóнгахь а , дéг1ехь а /шоьл/ сов а ваьккхина иза . Аллах1а Шен паччахьалла Шéна луучунна ло » . Аллах1 /комаьршалла/ шорта /йолуш/ , /и хьан йóг1у/ хууш ву .
248. Цéран пайхамара цáрга элира : « Баккъалла а цуьнан паччахьаллин билгало , шуна т1орказ дáр ю , шéна чохь шун Дéлéра синтем а , Мýсáн доьзалó а , Х1áрýнан доьзалó а дитинчух бухадиснарг а долу . Маликаш дохьу и » . Баккъалла а цу чохь шуна билгалó ма ю , шу муъманáх хиллехь. 
249.Т1áлýт /шен/ эскаршца /т1амна/ áраваьллачу хéна /йовхонна хьагбелира уьш/ , /т1аккха/ цó /цáрга/ элира : « Баккъалла а Аллах1а зуьйш ду шу тáтóлца . Шá цу чуьра /хи/ мелларг /милла велахь/ , соьх вац /шуна/   иза , шен куьйга шá /беккъа/ цхьа кáна эцнарг вóцург , ткъа шá цуьнан чам ца баьккхинарг /милла велахь/ баккъалла а иза соьх ву /шуна/ . Цáра /шортта хи/ мелира цунах , цáрех к1еззиг бóцучáра . Цунах т1ехваьлча изá а , шаьш цунах тешнарш а , вýкхáра элира : « Вайгахь ницкъ бац тахана Джáлýтацá а , цуьнан эскаршцá а /лата/ » . Шаьш баккъалла а Аллах1ана дуьхьалкхéтарх догтéшачáра элира : « Хийла к1еззигчу тóбанó эшийна йоккха тóба Аллах1ан пубанца » . Аллах1 сóбарéчáрца ву .
250.Джáлýтанá а , цуьнан эскаршнá а дуьхьалх1иттича цáра элира : « Х1ай тхан Дéла ! Доссадéхьа тхýна т1е сóбар , ч1аг1дéхьа тхан кóгаш , г1одéхьа тхýна керста нáхана т1ехь ! »
251.Эшийра цáра уьш Аллах1ан пурбанца . Дáвýда вийра Джáлýт . Аллах1а цунна делира паччахьаллá а , кхéтамаллá /пайхамараллá/ а , 1áмийра цунна Шéна луучух /говзаллá а/ . Аллах1а нáх - цáрех цхьаберш вýкхáрца ларбеш бáцахьáра лáтта телхина /хир/ ма дара . Амма Аллах1 1áламашна т1ехь комаьршалла йолуш /ма/ ву . 
252.Уьш Аллах1ан áяташ ду , Óха доьшу уьш хьýна бакъонца . Баккъалла а хьо гéланчех ма ву .
253.И элчанаш , Óха базбина цáрех цхьаберш вýкхáрна т1ехь . Цáрех Аллах1 /шéга/ вистхилларг ву , Цó цáрех цхьаберш даржашкахь айбина . Óха елира Марйаман к1антé 1ийсáга билгалóнаш , Óха и ч1аг1вира сийлахьчу /Жабрáилан/ сица . Аллах1ана лиънехь , цáрел /элчанел/ т1аьхьа берш /вовшех/ летта хир бáцара , шайна билгалóнаш йаьхкинчул т1аьхьа . Делахь а бекъабелира уьш , цáрех шá /Дéлах/ тешнарг ву , цáрех шá цатешнарг ву . Аллах1ана лиънехь /вовшех/ летта хир ма бацара уьш . Амма Аллах1а Шéна луург до .
254.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! Харж йé Óха шайна деллачу рицкъанах , шéна чохь cовдéгар дóцуш , доттаг1аллá дóцуш , /вовшашна/ т1ех1оттар дóцуш долу де /шайна/ т1едáлé . Керстанаш бу уьш зуламхой .
255.Аллах1 - /кхин/ дéла вац , И вóцург , /гуттар/ дийна волу , /хьашташна/ д1ах1оьттина волу , И ца лóцу нáб óзóрó а , нáбарó а , Цуьнан /дóлахь/ ду шá стигалшкахь /мел/ дерг а , лаьттахь /мел/ дерг а . Мила ву и шá Цунна гергахь /цхьанна/ т1ех1уттур верг , Цуьнан пурбанца бен ?! Цунна хаа цáрел хьалхарниг а , цáрел т1аьхьарниг а . Цуьнан 1илманах /долчу/ х1уманна /и довзарца/ гó ца буьллу цáра , Цунна /шá довзийта/ лиъначуннá бен . Цуьнан курсийнó чулаьцна стигалш а , лáттá а . Даз ца ло Цунна и шиъ лардар . Иза лекханиг , везаниг ву . 
256./адам нуьцкъала дин /Т1етé1ор дац /бусулба/ динехь . Бакъ долуш д1акъаьстина нийса некъ тиларх . Шá Т1áг1ýтах /шайт1анах , ц1уйх/  цатéшаш , Аллах1ах тéшарг /милла велахь/ , бакъ долуш и тасавелла шá хéдар бóцучу ондачу муьшах . Аллах1 хезаш , хууш ву .
257.Аллах1 шаьш тешначéран вéрас /г1оьнчá/ ву , Цó уьш áрабóху /керстаналлин/ бóданашкара /úмáнан/ серлонга . Шаьш /Дéлах/ цатешнарш , цéран вéрасаш Т1áг1ýташ /ц1уй/ бу , цáра уьш áрабóху серлонгара бóданашка . Уьш /жоьжахатин/ ц1еран дай бу , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу .  
258.Хьýна ца гина Ибрáх1мца цуьнан Дéлан хьокъехь къевсинарг /саннарг/ , Аллах1а шéна паччахьалла даларна ?! Ибрáх1има /цунга/ элира : « Сан Дéла Шá /синош/ дендийриг а , долуьйтург а ву » . Цó элира : « Сó ву-кх дендеш , долуьйтуш » . Ибрáх1има элира : « Баккъалла а Аллах1а мáлх бáлабо мáлхбáлéхьáра , ахь и бáлабé мáлхбузéхьáра » . Т1áккха вуьйхира шá /Дéлах/ цатешнарг . Аллах1а ца нисбо зуламé нáх .
259.Йа шá /цхьана/ юьрта уллéхула т1ехваьлларг саннарг , и шен тхевнаш т1е йоьжнá /йоьхнá/ йолуш . Цó элира : « Аллах1а х1ара ден мýха йийр ю /тé/ и еллачул т1аьхьа ?! » . Аллах1а валийтира иза б1é шарна , т1аккха денвира . Цó /Аллах1а цунга/ элира /хаьттира/ : « Мел /хéнахь/ лаьттира хьо /кхузахь/ ? » . Цó элира /жоплуш/ : « Со лаьттира цхьана дийнахь , йа дийнан /цхьана/ декъехь . /Дáла/ Элира : « Мелхó а , хьо лаьттира б1é шарахь . Хьажа хьан даарé а , хьан маларé а , хийца ца делла /и/ , хьажа хьан /еллачу/ вирé а . /Óха и дина/ Хьоьх нáхана /денваран/ билгалó ярхьама . Хьажа /хьан виран/ даь1ахкашка , Óха уьш вовшех мýха тосýа , т1аккха цáрна т1е дилха /мýха/ дуьллý а » . Шéна /и/ билгал даьлча , цó элира : « Сýна хаа , баккъалла а Аллах1 массó а х1уманна т1ехь ницкъ кхóчуш вуй »
260.Ибрáх1има элира : « Х1ай сан Дéла ! Гайтахь сýна , Ахь ден мýха бо белларш ! » . /Дáла/ Элира : « Хьо ца тешна ткъа /Сан ницкъах/ ?! » . /Ибрáх1има/ Элира : « Х1аъ /тешна/ , х1еттé а /ас доьху/ сан дог /и гарца/ тейтархьама » . /Дáла/ Элира : « /х1ета/ Олхазарех /тайп-тайпана долу/ диъ /олхазар/ лáцé , уьш хьайгá товжадай /цáрех дáкъош дина кéгадé уьш/ , т1аккха х1óр лóма т1е /цхьацца/ дáкъа дилла цáрех , т1аккха кхайкха цáрга , уьш дóг1ур ду хьýна т1е чехка . Хьýна хаийла , баккъалла а Аллах1 сийлахь , кхéтамé вуй » .
261.Шаьш шайн даьхнеш Аллах1ан новкъахь дойучéран масал , буьртиган масалх тера ду , шá ворх1 кан хьалбалийтинчу , х1ор кéнахь б1é буьртиг болуш . Аллах1а /дика/ дéбадо Шéна луучунна . Аллах1 /комаьршалла/ шорта /йолуш/ , /хьанна яла éза/ хууш ву . 
262.Шаьш шайн даьхнеш Аллах1ан новкъахь дойурш , т1аккха шаьш дайиначунна т1аьхьа т1ехтóхам а , цатам а ца бийраш , цáрна шайн мел /хир/ бу шайн Дáлла гергахь , кхéрам /хир/ бац цáрна т1ехь , г1айг1анé /хир/ бац уьш . 
263./диканца/ Девзина дош а , /Дéлéра/ гечдар а г1óлий ду , шéна т1аьхьа цатам бóг1учу сáг1анал а . Аллах1 тарó йолуш , к1éда-мерзá /сóбарé/ ву .
264.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! Ма дайа /эрна/ шайн сáг1анаш т1ехтóхамцá а , цатамцá а , шен даьхни нáхана гайтамна шá дойучó санна , шá Аллах1ах а , т1аьхьарчу дийнах а цатéшаш . Цуьнан масал шагат1улгах тера ду , шéна т1ехь лáтта долу ,  ч1óг1а /доккха/ дог1а деара цунна т1е , /т1аккха/ цó и битира /т1ехь х1уммá дóцуш/ берзина . /иштта/ Шаьш /дуьнéнахь/ гулдинчух цхьанá х1уманна т1ехь ницкъ ца кхочу цéран /эхартахь/ . Аллах1а ца нисбо керста нáх . 
265.Шайн даьхнеш Аллах1 рéзахилар лоьхуш а , шайн дог1маш ч1аг1деш а шаьш дойучéран масал , áкъарин т1éра бéшах тера ду , шéна т1е ч1óг1а /доккха/ дог1а деана , т1аккха шен стоьмаш делира цо шалха /дукха/ . Шéна т1е доккха дог1а ца деача , т1аккха дерз /йа тхи тоьу цуна/ . Аллах1 аш дийриг гуш ву .
266.Шоьх цхьаннá дéзар дарий ткъа шен хилар хурманин а , кемсийн а беш , шéна к1елахула лéлаш тáтóлаш долуш , цу чохь шéна массó стоьмех /стом/ болуш , /т1áккха/ шéна т1е къáналла еача , /бухайуьсуш/ шен г1ийла т1аьхьé йолуш , шéна чохь ц1е йолу йилбазмох шéна т1е а беана и йаьгна д1айáла ?! Иштта билгалдо Аллах1а шуна /Шен/ áяташ . Аш ойла яан тарло .
267.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! Харж йé шаьш /рицкъанех/ гулдинчух а , Óха шайна лаьттах хьаладáлийтинчух а уггар ц1еначáрца /дикачáрца/ , боьханаиг /вóниг дала/ ма г1ерта , шаьш цунах харж еш , шу /шаьш ма/ дац /шайна/ и /делча/ схьаоьцур долуш шаьш /эхь хéтарна/ б1аьргаш хьаббийнá бен . Хаалуш , баккъалла а Аллах1 тарóерг , хастамéниг вуй .
268.Шайт1анó къоьллийца /кхéрам туьйсуш/ ч1áг1ó йо шуна , вóчунца омрý до шоьга . /амма/ Аллах1а Шéгара гечдарцá а , комаьршаллийцá а /кхаъ боккхуш/ ч1áг1ó йо шуна . Аллах1 /комаьршалла/ шорта /йолуш/ , /и хьанна йóг1у/ хууш ву .
269.Шéна луучунна кхéтамалла ло Цó . Шéна /Цó/ кхéтамалла луш верг  /милла велахь/ , бакъ долуш дуккхá дика ду цунна луш дерг . /амма х1окху áятех/ Хьéхам ца оьцу хьéкъалан дайшá бен .   
270.Аш муьлха харж йичá а , йа /диканиг дан/ нигат дичá а , баккъалла а Аллах1ана и хууш /ма/ ду . Зуламхошна ма бац г1оьнчий .
271.Аш /шайн/ сáг1анаш гучудáхахь , дика /х1ума/ ду и . Нагахь аш уьш  хьулдахь , пéкъаршна уьш д1алахь , и шуна тоьлуш ду , цó шоьх шун вóнаш д1áдохур ду . Аллах1 аш дийриг хууш ву .
272.Хьýна т1ехь дац уьш нисбар , амма Аллах1а нисво Шéна луург . Аш /муьлххачу/ диканах харж йича , /нза/ шун дог1машна /мéлана/ ду . Аш харж ца йо Аллах1ан юьхь /Цуьнгара мел/ лууш бен . Аш /муьлххачу/ диканах харж йича , кхоччуш шуна д1ало и /цуьнан ял/ , шайна зулам ца хуьлуш .  
273.Аллах1ан новкъахь /къахьéгарó/ д1алецначу пекъаршнá а , лаьттахула /шайн хьашташна/ д1асхьабахá ца лáрош болу , сонтачунна уьш хьал долуш хéта /сáг1а дéхарх/ юхаóзабаларна . Хьýна бевза уьш цéран билгалóнашца . Цáра нáхé /сáг1а/ ца доьху къарцалуш . Аш /муьлххачу/ диканах харж йича , баккъалла а Аллах1 и хууш ву .
274.Шаьш шайн даьхнех буьйсанá а , дийнахь а , къайлах а , гуш а харж йийраш - цáрна цéран мéл бу шайн Дáлла гергахь , цáрна /цхьá/ кхéрам /хир/ бац , цáра г1айг1á йийр йац .  
275.Шаьш /дуьненахь/ ял /процент/ юуш /хилла/ берш /къемат дийнахь/ г1овттур /ма/ бац , шайт1анó /шен хьýца/ шá вóжóриг /цу/ хьýх г1аттарх терра бен . И /та1зар/ , баккъалла а цáра : « Баккъалла а махлéлор ду-кх ял /процент/ йаккхарх терра » - áларна ду . Аллах1а махлéлор магийна , ял /процент/ йаккхар хьáрам дина . Шéга шен Дéлéра хьéхам кхаьчна , шá /ял йаарх/ юхаваьлларг /милла велахь/ , цунна /хьéхамал/ хьалхадахнарг /гечдеш/ ду . Цуьнан болх Аллах1é бу . /ткъа/ Шá /цунга/ юхавирзинарг /милла велахь/ , уьш /жоьжахатин/ ц1еран дай бу , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу . 
276.Аллах1а ял йаккхар /пайдаэцарх/ д1атиладо , сáг1анаш /мéлехь/ кхиадо . Аллах1ана ца вéза /и магорца Дéлах/ вунó /ч1óг1/ цатéшарг , /и йаарца/ къа латóриг .
277.Баккъалла а шаьш /Дéлах/ тешнарш , диканаш динарш , лáмаз х1оттийнарш , закат делларш , цáрна цéран мéл бу шайн Дáлла гергахь , , цáрна /цхьá/ кхéрам /хир/ бац , цáра г1айг1á йийр йац .  
278.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! Кхéра Аллах1ах , дита ял /процент/ йаккхарх /схьаэцанза/ дисинарг , шаьш муъманáх делахь .
279.Аш /и/ ца дахь , шуна хаалуш Аллах1éрá а , Цуьнан элчанéрá а /шайна кхайкхийна/ т1ом хилар . Шу дохкóдовлахь , т1аккха шуна шайн даьхнийн корта /кхóчур/ бу , шаьш зулам ца деш , шайна зулам ца хуьлуш .
280.Нагахь и /дéкхархó/ халонгахь велахь , т1аккха парг1атонга /вáллалц/  т1аьхьататтар ду /шуна т1ехь/ . Аш /и дéкхар цунна/ сáг1адар шуна дика ду , шу хууш хиллехь . 
281.Кхéра , шéна чохь шаьш Аллах1é дерзор долчу , /къéмат/ дийнах . Т1аккха /цу чохь/ х1óр дéг1ана кхоччуш д1алур ду , цó шá динарг , шайна зулам ца хуьлуш .
282.Х1ай шаьш /Дéлах/ тешнарш ! Шаьш вовшакара дéкхар даьккхича ц1етоьхначу /билгалчу/ хáнна , д1аяздéлуш и . Яздойла шуна юккъехь яздечó нийсонца . Яздийриг дуьхьал ма вóлийла , Аллах1а шéна и 1áма ма-дарра , д1аяздарх . Цó яздойла , шéна т1ехь хьакъ долчó дуьйцийла , шен Дéлах - Аллах1ах кхоьрийла и , цуьнах х1уммá эша ма дойла цó . Шéна т1ехь хьакъ дерг сонта /т1аламза/ , йа заь1ап /г1ийла/ велахь , йа иза дийца ницкъ кхóчуш вáцахь , цуьнан вéрасó дуьйцийла нийсонца . Шайн бóжарех шиъ теш х1оттаве , ткъа /теш х1оттó/ шиъ стаг вáцахь , т1аккха тéшех шаьш рéза долчарех /волу цхьа/ стаг а , шиъ зудá а /тоьур/ ду /шуна/ , цаьршиннах цхьаъ тилалахь /йиц лахь/ цаьршиннах цхьамма вýкхунна дагадоуьйтур ду . Тéшаш дуьхьала ма бовлийла шаьш /тоьшалла дан/ кхайкхича , аш малó ма йойла шаьш и яздан , жима делахь , доккха делахь шен хáнна . Иза Аллах1ана гергахь нийсá ду , тоьшаллийна г1онé ду , шу шек ца довла гергá ду , аш шайна юккъехь лéлош долу карара совдéгаралла делахь бен . Шуна т1ехь къа дац аш и д1а ца яздарехь . Аш тéшаш х1иттабé шаьш /вовшашца/ махлéлийча . /цхьаммó а/ Зé ма дойла яздечуннá а , тéшанá а . Аш /и/ дахь , т1аккха баккъалла а иза шоьца /йолу/ пéсакъалла ю . Кхéра Аллах1ах . Цó шуна 1áмадо /диканаг/ . Аллах1 массó х1ума хууш /девзаш/ ву .    
283./дéкхар доккхуш/ Шу нéкъаца хилла , яздан цхьаъ шуна ца карийнехь , т1аккха закъалтана схьаэцнарг /тоьур ю шуна/ . Ткъа шоьх цхьаберш вýкхáрах тешнехь , т1аккха /яздан , тешх1оттó ца оьшу/ шех тешначó д1алойла шех тешнайитинарг , шен Дéлах - Аллах1ах кхоьрийла иза . Аш ма хьулдé тоьшалла . Шá и хьулдинарг /милла велахь/ , баккъалла а иза шен дагó къа латóриг ву . Аллах1 аш дийриг хууш ву .
284.Аллах1ан /дóлахь/ ду стигланашкахь а , лаьттахь а /мел/ дерг . Аш шайн дог1машкахь /кийрахь/ дерг гучудаккхахь а , йа аш и хьулдахь а , Аллах1а шуна хьéсап дийр ду цуьнца , т1аккха Шéна луучунна гечдийр ду , Шéна луучунна 1áзап дийр ду . Аллах1 массó а х1уманна т1ехь ницкъ кхóчуш ву .
285.Шен Дéлéра шéга доссийначух тийшира элчá а , муъманáх а . Массó а тийшира Аллах1ах а , Цуьнан малийкех а , Цуьнан жайнех а , Цуьнан элчанех а . /цáра óлу :/ « Óха къаста ца во Цуьнан элчанех цхьá а » . Цáра элира : « Óха лáдоьг1на , тхо муьт1ахь хилла , Хьан гечдар /доьху Óха/ х1ай тхан Дéла , Хьоьга ду /тхан/ дерзар »
286.Аллах1а /цхьанá/ дéг1ана т1е ца дуьллу цуьнан ницкъ кхóчург бен . Цунна цó /диканах/ гулдинарг ду , цунна т1ехь цó /вóнах/ гулдинарг ду . « Х1ай тхан Дéла ! Тхо бехкé ма лéцахь нагахь тхо дицделлехь , йа г1áлатдоьвллехь ! Х1ай тхан Дéла ! Ма йиллахь тхýна т1е халó , Ахь тхоьл хьалхарачáрна т1е и ма-йиллара . Х1ай тхан Дéла ! Ма диллахь тхýна т1е шéца тхан ницкъ /кхóчур/ бóцург . Къинт1éра вáлахь тхýна , гечдéхьа тхýна , къинхéтам бéхьа тхоьх , Хьо ву тхан эла . Г1о дéхьа тхýна керста нáхана т1ехь . 

17.11.2008