Тидар
09.01.2008

6 - Сýрат Альан1áм /Хьайбанаш/

/Маккахь доьссина ‚ 165 аят ду/

Аллáх1а ц1арца дóзадóцуш шортá а , дáимнá а болу къинхéтаман Дá волчу

1.Хастам бу Аллáх1ана , Шá стигланаш а , латтá а кхоьллинчу , /Шá/ бóданаш а , серлó а хилийтанчу . Цул т1аьхьа а , шаьш шайн Дéлах  цатешначáра /кхиберш Цуьнга/ терабо-кх .

2.Иза ву , Шá шу поппарх кхоьллинарг , т1аккха 1óжалла /хан-зáма/ х1оттийна . /эхартан/ Ц1етоьхна /билгалйина/ хан /маца ю еккъа/ Цунна гергахь /хууш/ ю . Цул т1аьхьа а шу шек ду /г1овттóрехь/ . 

3.Иза - Аллах1 ву стиглахь а , лаьттахь а . Цунна хаъа шун къайлах дерг а , гучохь дерг а . Цунна хаъа аш /гул/ дийриг .

4.Цáрна ца дóг1у шайн Дéлан áяташха /цхьá/ áят , уьш шех д1абоьрзуш хилла бен .

5.Бакъ долуш , бакъдерг харцдира цáра , и шайна деанчу хéна . Цáрна дóг1ур /ма/ ду уьш шех кхаьрдаш /цабéшаш/ хиллачун /1áзапé/ хабарш . 

6.Цáрна ца гина /тов/ , Óха шайла хьалха мел х1аллакдина умматаш ?! Óха цéра /рицкъанца , ницкъаца/ аьттó бинéра лаьттахь , шу ца бинчу кéпара . Яийтанéра цáрна т1е стигал /дог1анца/ т1е1éнаш . Тáтóлаш динéра цáрна к1елахула лéлаш . Т1аккха Óха х1аллакбира уьш цéран къиношна , цáрел т1аьхьа кхин умматаш кхиийра .

7.Óха хьоьга кéхат т1ехь /яздина/ жайнá доссийна , уьш цуьнах шайн куьйгашца хьакхабелча , шаьш /Дéлах/ цатешначáра /т1аккхá а/ эра ма дара : « Х1ара /ма/ дац , билгала бозбуанчаллá бен »  

8.Цáра элира : « Цунна т1е /Дáла/ малик доссийнéхьáра » . Óха /цéран хьóла т1е/ малик доссийнехьáра , /уьш х1аллакбаран/ белхан кхелйина хир ма яра , т1аккха уьш /цхьанá минотана/ т1аьхьатоттур /ма/ бáцара .

9.Óха иза малик хилийтачá а , Óха и хилийтана хир ма дара стеган /адаман/ вастахь , Óха царна кегийна хир ма дара цáра шá кегориг .

10./Дéлóра/ Бакъ долуш , хьоьл хьалхá кхаьрдина элчанашха , т1аккха шаьш цáрех цабаьшначáрна гóбира уьш шех кхаьрдина хиллачó .  

11.Ахь áла : « Шу лéла лаьттахула , т1аккха хьовса /ойла йé/ мýха хилла /бакъдерг/ харцдечéран чаккхé /т1аьхьé/ » 

12.Ахь áла : « Хьéнан /дóлахь/ ду стигланашкахь а , лаьттахь а /мел/ дерг ? » .Ахь áла : « Аллах1ан /дóлахь/ ду , Цó Шéна т1едиллина /дийнатех/ къинхéтам бар . /Дéлóра/ Цó шу гулдийр ма ду шéгахь шéкó йоцучу       

къéмата денна . Шаьш шайн дог1машна эшам бинарш , уьш /Дéлах/ тéшаш бац .

13.Цуьнан ду , шá бусá а , дийнахь а д1атийнарг . Иза хезаш верг , хууш верг ву .

14.Ахь áла : « Стигланаш а , латтá а кхоьллина /волу/ Аллах1 вóцург /кхин/ г1оьнча /мýха/ лóцу ас ?! Иза /ма/ ву /дийнаташна/ кхáча лург , Цунна кхáча ца ло /цхьаммó/ » . Ахь áла : « Баккъалла а соьга омру дина , шá хьалха /Дáлла/ муьт1ахь хилларг со хиларцá /а/ . Хьо ма хила /Дáлла/ дéкъахóвечáрех /áларцá а/ »  

15.Ахь áла : « Баккъалла а со кхоьру - сан Далла со 1éса хилахь - доккхачу /къéмата/ дийнан 1áзапах » 

16./Дáла/ Шех /и 1áзап/ д1ахьовзóр дерг /милла велахь/ , бакъ долуш Цó къинхéтам бина цуьнах . Иза билгала тóлам бу .

17.Аллáх1а хьоьх цхьа зен хьакхадалийтача , и д1аайден дерг вац , Иза /Шá/ вóцург . /ткъа/ Цó хьоьх цхьа дика хьакхадалийтача , Иза массó а х1уманна т1ехь ницкъ кхóчуш ву . 

18.Иза ницкъ берг ву Шен лайшна т1ехула . Иза кхéтам берг , /х1ума/ девзарг /хуург/ ву . 

19.Ахь áла ; « Х1ун ду тоьшаллехь /уггар/ доккха ? » . Ахь áла « Аллах1 ву сýнá а , шунá а юккъехь /дерг хаарехь/ теш . /Дáла/ Сýна /дагчу/ хьехна х1ара къуръан , соьга цуьнца кхéрамтасийта шунá а , и /къуръан шéга/ кхаьчначуннá а . Баккъаллá а аш тоьшалла до , баккъаллá а Аллах1аца кхин дéлий хиларца ?! » . Ахь áла : « Аса-м ца до тоьшалла » . Ахь áла : « Баккъаллá а , Иза - цхьа Дéла ву . Баккъалла а со ц1ена ву аш /Цунна/ дéкъахóвечух »

20.Óха шайна жайна деллачáрна вевза и /Мухьаммад/ , шайна шайн к1ентий бовзарх терра . Шаьш шайн дог1машна эшам бинарш , уьш /цуьнах/ цатéша .

21.Мила сов зуламé , Аллáх1ана т1ехь харцó кхоьллинчул а , я Цуьнан аяташ харцдинчул а ?! Баккъаллá а зуламхой декъал хир бац .

22.Оцу /къéмата/ дийнахь Óха д1агулбийр бу уьш берриге , т1аккха Óха эра ду шаьш /Дéлаца/ декъахóвинчаьрга : « Мичахь бу шун дéкъахой , шаьш аш /шайн дéлий/ лóруш хилла болу ?! » 

23.Т1аккха цéран бехказлó /бух , зер/ ца хилира шаьш áлар дóцург : « Аллáх1óра – тхан Дéлóра , тхо ма дáцара /Дáлла/ дéкъахóвийраш »  

24.Хьажа , уьш шайн дог1машна харц мýха лийра ! Д1атилара цáрех цáра шá /харц/ кхуллуш хилларг .

25.Цáрех шá хьоьга ладýг1ург ву . Óха дина цéран дегнаш т1ехь пардóнаш , уьш цуьнах ца кхéтийтархьама , цéран лергашкахь къоралла /хилийтана/ . Шайна массо билгалó гичá а , уьш ца тéша цуьнах . Хьо волчу баьхкича , хьоьца къуьйсу цáра . Шаьш /Дéлах/ цатешначáра óлу : « Х1ара /ма/ дац , хьалхалéрачийн туьйранаш /дийцарш/ бен »

26./кхиберш/ Бухатýху цáра цуьнах , шаьш /а/ гéнабовлу уьш цуьнах . Цáра х1аллак /ма/ ца до , шайн дог1маш бен , шайна хаá ца луш . 

27.Хьýна гича , уьш жоьжахат т1е х1иттийначу хéна , цáра элира : « Дáвис-кха тхан , тхо /дуьненчу/ духадахийтача , т1аккха óха тхан Дéлан áяташ харцдийр дáцара , муъманáхах хир дара »

28.Мелхó а /цигахь/ , цáрна гучудéлира шаьш /цул/ хьалха хьулдеш хилларг . Шаьш /юха дуьненчу/ бухабахийтачá а , уьш /т1аккха а/ бирзина хир ма бара шаьш шех бухатоьхнчуьнга , баккъаллá а уьш харцлуьйш ма бу /шаьш нислур дар áларехь/ .  

29.Цáра аьлла хир /ма/ дара : « И /дáхар ма/ дац , тхан дуьнéнан дáхар бен , тхо /ма/ дац дендийр долуш » .

30.Хьýна гича , уьш шайн Дáлла хьалхá д1ах1иттийна . Цó элира : « Дац ткъа х1ара бакъдерг ? » Цáра элира : « Х1аъ , тхан Дéлóра ду » . /т1аккха/ Цó элира : « 1овша /х1инца/ 1áзап , шаьш /дуьнéнчохь Сóьх/ цатéшаш хиларна »

31.Бакъ долуш , эшамехь хили шаьш Аллах1аца цхьанакхéтар харцдинарш . Шайна ц1еххьана /къéмата дийнан/ сахьт т1ех1оьттича , цáра элира : « Байтамал-я1 , óха цу /дуьнен/ чохь йинчу ледарлонна » . Цáра д1ахьо шайн /къинойн/ маххьаш шайн баккъаш т1ехь . Вá ! Ма вон хиллакх цáра хьуш болу мохь !   

32.Дуьнéнан дáхар ма дац , ловзар а , синкъéрам а бен . Ткъа эхартан х1усам тоьлуш ю шаьш /Дéлах/ кхоьручáрна . Аш ойла ца йо ?! 

33.Бакъ долуш Тхýна хаъа , баккъалла а хьо г1айг1анé ма во цáра шá óлучó . Баккъалла а уьш , /шайн дагчохь/ хьо харцвеш бац , делахь а зуламхóша Аллах1ан билгалóнаш /маттаца/ къобал ца йо .    

34./Дéлóра/ Бакъ долуш , Хьоьл хьалхá харцбина элчанаш , /амма/ цáра сатуьйхира шаьш харцбинчунна а , хьийзийначуннá а т1ехь , шайна Тхан г1о дáллалц . Цхьá хийцархо вац Аллах1ан дешнашна . /Дéлóра/ Бакъ долуш , хьоьга элчанийн хабар /ма/ деара . 

35.Цéран д1аберзар хьýна доккха /дазделла/ хиллехь , хьан ницкъ кхáчахь ахь лаха лаьттах /ваха/ 1уьрг , я стигал /хьала вáла/ лáмú цáрна цхьана билгалонца вáрхьама . Аллах1ана лиънехь , Цо уьш гулбина хир /ма/ бара нийсачу новкъа т1ехь . /хилланé/ Ма хила сонтачáрех .

36.Баккъалла а /хьан кхайкхамна/ жопло шаьш хезаш /кхéташ/ болчáра . Ткъа /дийна боллушехь/ белларш - Аллах1а уьш /боккъал белча/ денбийр бу , цул т1аьхьа Цуьнга берзор бу . 

37.Цáра элира : « Шен Дéлéра цхьа билгалó йоссийнéхьáра цунна т1е » . Ахь áла : « Баккъаллá а Аллáх1 ницкъ кхóчуш ву Шá цхьа билгалó йоссорна т1ехь , делахь а цáрех дукхахберш ца хууш бу /шаьш доьхург 1áзап хилар/ »

38.Лаьттахь /долу/ цхьá дийнат /ма/ дац , шен шина т1óмаца /шá/ т1éма дóлуш долу /стиглара/ цхьá олхазар /ма/ дац - шу санна /Дала кхоьллина/ умматаш /халкъаш/ бен . Óха /дицдина/ ца дитна жайнахь цхьá х1умá . Цул т1аьхьа уьш шайн Дéлé д1агулбийр бу .  

39.Шаьш Тхан áяташ харцдинарш /шайн сонталлехь , кхéтам бáцарехь/ - /лергана/ къора , мотт /бийца/ ца хууш , бóданашкахь /б1аьрзé болчáрех тера/ бу . Шéна луург Аллах1а иза тилаво , ткъа Шéна луург – Цó иза во нийсачу новкъа т1ехь .

40.Ахь áла : « Хьýна гиний шаьш , шуна Аллах1ан 1áзап деъча , я шуна /къéмат дийнан/ сахьт деъча ?! Аллах1 вóцучуьнга кхойкху-тов аш , шу бакълуьйш хиллехь ?! »

41.Мелхó а , Цуьнга /ма/ кхойкху аш , т1аккха Цó д1аайдо аш шéга кхойкхург , Шéна лиънехь . Шуна дицло аш шá /Дáлла/ дéкъахóдийриг .

42./Дéлóра/ Бакъ долуш , Óха хьоьл хьалха а бахкийтара /кхидолчу/ умматашка /халкъашка элчанаш/ , т1аккха Óха схьалéцира уьш /дáхаран/ халонца , зенца . Уьш хила тарло /Дáлла/ хьасталуш .

43.Шайна Тхан /1áзапца шаьш/ зер деача уьш хьастабеллéхьáра ! Амма цéран дегнаш /мелхó а кхú/ ч1аг1делира , шайт1анó цáрна хаздира цáра шá деш хилларг .

44.Цáрна дицделча шéца шайна хьéхам бинарг , Óха /уьш зуьйш/ цáрна схьайиллира /дуьнéнан/ массó а х1уманан /рицкъан/ не1арш , ткъа шайна деллачух уьш баккхийбийна бохкуш , Óха ц1еххьана /1áзапца/ схьалéцира уьш . Т1аккха уьш /Тхан къинхéтамах/ догдиллина бу . 

45.Т1аккха хáдийра шаьш зуламдинчу къоман т1аьхьé .Хастам бу Аллах1ана - 1áламийн Дáлла .  

46.Ахь áла : « Шуна гиний /дийцийша соьга/ , Аллах1а шун хазар /лерсá/ а , шун б1аьргаш /б1аьрсá/ а д1аэцча , /иштта/ шун дегнаш т1е мух1ар а тоьхча , Аллах1 вóцург кхи муьлха дéла ву шá шуна цуьнца вог1ур верг ?! Хьажа , Óха мýха билгалдо áяташ , т1аккха а д1абоьрзу уьш »

47.Ахь áла : « Хьýна гиний шаьш , шуна Аллах1ан 1áзап деъча ц1еххьана я гуш , зуламé къам бен х1аллакдийр дуй /Цó/ ?! »

48.Óха ца бохкуьйту гéланчаш , /муъманáхана/ кхаъбоккхуш а , /керстанашна/ кхéрамтосуш а бен . Шá /Дéлах/ тешнарг а , дикадинарг а /милла велахь/- цáрна /т1едóг1учух/ кхéрам бац , /д1адаханчуна/ уьш г1айг1аеш бац .

49.Шаьш Тхан áяташ харцдинарш - цáрех 1áзап хьакхалур ду , уьш пéсакъ хиларна .

50.Ахь áла : « Ас ца бóху шоьга , соьгахь Аллах1ан хазнаш ю , сýна ца хаъа къайлé а , ас ца боху шоьга со малик ду . Со т1аьхьа ца вóзу , сайга /Дáла/ хьоьхучуннá бен » . Ахь áла : « Вуй ткъа цхьатерра б1аьзéниг а , б1аьрсагург а ? Ойла ца йо аш ?! »

51.Д1ахьéдé и шайн Дéлé д1агулбарх шаьш кхоьручáрна . Цáрна вац /цу дийнахь/ Иза вóцург цхьá вéрас а , /г1оьнна/ т1ех1уттург /шапá1атдá/ а . Уьш кхéра тарло .  

52.Д1амалахка /хьайх/ шаьш 1уьйраннá а , суьйраннá а шайн Дéлé кхойкхурш , /шайн 1ибáдатехь/ шайна Цуьнан юьхь лууш . Хьýна т1ехь дац цéран хьéсапах х1уммá а . Хьан хьéсапах цáрна т1ехь дац х1уммá а . Т1аккха ахь уьш д1алаьхкича , хьо зуламхойх хир ву .

53.Иштта , Óха зийра цáрех цхьаберш вýкхарца , цаьрга áлийта : « Х1орш бу /уьш/ , Аллах1а вайна юккъехь шайна дикадинарш ?! » . Аллах1 вац ткъа вунó дика бевзаш баркаллé берш ?

54.Хьо волчу шаьш Тхан áятех тéшарш баьхкича ахь áла : « /салам/ Мáршалла ду шуна » . Шун Дáла Шéна т1едóжийна /шоьх/ къинхéтам бар . Баккъалла а шоьх шá цахаъарца вóниг /къа/ дина , т1аккха цул т1аьхьа дохкóваьлла , диканиг динарг /милла велахь/ , баккъалла а Иза /цунна/ гечдеш , къинхéтам беш ву .

55.Иштта , Óха билгалдо áяташ , къадечéран некъ билгалбáлийтá .

56.Ахь áла : « Баккъалла а сýна /Дáла/ цамагийна , ас 1ибáдат дан , аш Аллах1 вóцуш шаьш кхойкхучарна » . Ахь áла : « Со т1аьхьа ца возу шун лаъамашна . /со т1аьхьавáзахь/ Т1аккха бакъ долуш со тилавелла , нисбеллачáрех вац со » 

57.Ахь áла : « Баккъалла а со , сан Дéлéра билгалонна т1ехь ву , /ткъа/ аш и /бакъдерг/ харцдира . Соьгахь дац аш /1áзапах/ шеца сихóйийриг . /цуьнан/ Кхéл яц Аллах1ан /лаъамца/ бен . Цó дуьйцу бакъдерг . Иза ву /адамийн/ юкъаметтигаш къастóчáрех тоьлуш верг »

58.Ахь áла : « Баккъалла а , соьгахь аш шéца сихóйийриг делхьáра , сýнá а , шунá а юккъерчу г1уллакхан кхел йина хир ма яра . Аллах1 т1ех дика бевзаш ву зуламхой »

59.Цунна гергахь ду къайлéнан /т1екхиаран/ дóг1анаш , уьш ца девза Цуннá бен . Цунна хаъа шá лаьттахь а , х1ордчохь а /мел/ дерг а . Цхьá г1а охьацадýжу , Цунна и хууш бен . /цхьá/ Буьртиг бац лаьттан бóданашкахь /кхуьуш/ , яц /цхьá/ т1уьнаниг /соьналла/ а , яц /цхьá/ екъаниг /йокъалла/ а билгалчу жайнахь /шá хьахийна/ йолуш бен . 

60.Иза ву , Шá шу буса /нáбарца/ кхалхóриг - дийнахь аш /шайн куьйга/ гулдинарг хаъа Цунна - т1аккха Цó /дендой/ г1иттадо шу цу /дийна/ чохь , /1óжаллин/ ц1етоьхна хан кхóчуш хилийта . Цул т1аьхьа Цуьнга ду шун дерзар .Т1аккха шуна дуьйцур ду Цó аш деш хилларг .

61.Иза ву ницкъберг Шен лешна т1ехь . Цó шуна т1е дохкуьйту т1ехьожурш . Шух цхьанна т1е валар /сахьт/ деъча , Тхан гéланчаш /са ецна/ кхалхийра иза , цáра ца йо /цу т1ехь/ ледарлó . 

62.Цул т1аьхьа , уьш берзийра Аллах1е - цéран бакъволчу Элéга . Вá /нах/ ! Цуьнан ю кхел , Иза ву хьесапхойх уггар чехканиг .

63.Ахь áла : « Хьá к1елхьардóхур ду шу лаьттан а , х1ордан а бóданех ?! » . Аш кхойкху Цуьнга хьасталой , къайлаха : « /Дéлóра/ Цó тхо х1окхунах хьалхадáхахь , баркаллéчáрех хир ма ду тхо »

64.Ахь áла : « Аллах1а к1елхьардóхур ду шу цуьнах а , массó сингаттамах /бáлех/ а , цул т1аьхьá а аш дéкъахóво /Цунна/ » .

65.Ахь áла : « Иза ву ницкъ кхóчург , Шá шуна т1е 1áзап дáийта шуна т1ехулá а , я шун кóгаш к1елахулá а , я шу тóбанашка кéгó /дéкъа/ а , шоьх цхьаболчарга вýкхéран бáла 1овшийтá а » . Хьажа , Óха áяташ билгала мýха до ! Уьш кхéта тарло .

66.Харцдира и /къуръан/ хьан къóмó , иза бакъдерг ду . Ахь áла : « Со вац шуна т1ехь векал /вина/ » 

67.Х1óра хабаран /шá дýжу/ меттиг /хан/ ю , шуна хуур ду /и/ .

68.Хьýна гича , шаьш Тхан áяташкахь /уьш харцдарца/ дийцарé буьйлурш , д1аверза /гéнавáла/ цáрех уьш и дóцуш кхин къамел дийцарé бовллалц . Хьýна шайт1анó /и/ дицдахь , хьо охьа ма хаийла /хьайна и/ дагадеанчул т1аьхьа зуламéчу къóмаца цхьана .

69.Шаьш /Дéлах/ кхоьручарна т1ехь /ма/ дац , цéран хьéсапах х1уммá а , делахь а /цáрна т1ехь дерг и/ хьахор ду . /т1аккха/ Уьш кхéра тарло . 

70.Бита шаьш шайн динах ловзар , синкъéрам бинарш а , дуьнéнан дáхарó шаьш 1éхийнарш а . Хьéхам бé /цáрна/ цуьнца /къуръанца/ , /адаман/ са /жоьжахат/ чудоллалé шá гулдинарг бахьан долуш . Цуьнан вац Аллах1 вóцург вéрас а , вац т1ех1уттург /шапá1атдá/ а . Цó белча /шá к1елхьардáла/ массо а маха , схьаоьцур /къобал бийр/ бац и цуьнгара . Уьш - шаьш /жоьжахат/ чубоьхкинарш бу , шаьш /вóчух/ гулдинарг бахьан долуш . Цáрна /шá/ кхоьхкучух малар а , лазош долу 1áзап а ду , уьш /Дéлах/ цатéшаш хиларна . 

71.Ахь áла : « Вай /мýха/ кхойкху ткъа Аллах1 вóцуш , шá вайна пайда ца бийриг а , вайна зен ца дийриг а ?! Вай духадерзадо /ткъа керстаналлé/ Аллах1а вай нисдинчул т1аьхьа ?! Шá шайт1анаша лаьттахь тилийнарг /1éхийнарг/ санна хьéрé /воьхна/ хилла , шен нáкъостий болуш шéга нийсачу новкъа кхойкхуш : « Cхьавóла тхýна т1е ! » . Ахь áла : « Баккъаллá а Аллах1ан нийса некъ - и бу нийса некъ . Тхоьга омру дина , тхо 1аламийн Дáлла муьт1ахь хиларца , 

72.лáмаз /х1отта/ дé , кхéра Цуьнах /áларца/ » . Иза ву , Шá шу Шéга д1агулдийр дерг .

73.Иза ву , Шá стигланаш а , латтá а бакъонца /нийсонца/  кхоьллинарг . Оцу /къемата/ дийнахь Цо эра ду : « Хила ! » , т1аккха хир ду /шá Цунна мел лиънарг/ . Цуьнан дош /сецна даьлла/ бакъдерг ду . Цуьнан ду паччахьалла /óлалла/ , зурманчу « х1уп » óлучу дийнахь , къайлаха дерг , гуш дерг хууш ву /И/ . Иза ву кхéтам берг , /массó х1ума/ девзаш верг .

74.Ибрах1има шен дéга Áзарé элира : « Ахь лоьцу ткъа ц1уйш дéлий /бина/ ?! Баккъаллá а сýна го хьó а , хьан къам а билгалчу тиларчохь » 

75.Иштта , Óха гойту Ибрах1имна стиглашин а , лаьттан а óлалла /билгалонаш/ , иза хилийта доггах тешначáрех .

76.Шéна т1ехь буьйса йоьлча /1аржелча/ , сéда гира цуна , /т1аккха/ цó элира : « Х1ара ву-кх сан дéла » .Ткъа и д1атилча /къайлабаьлча/ , цо элира : « Сýна ца бéза д1атуьлурш »

77.Шéна схьакхетна бутт гича , цó элира : « Х1ара ву-кх сан дéла » . Ткъа и д1атилча /къайлабаьлча/ , цо элира : « Сан Дáла со нис ца вахь , со хир ма ву тиллачу къóмах »

78.Шéна схьакхетна малх гича , цó элира : « Х1ара ву-кх сан дéла . Х1ара /цáрел/ воккха ву » . Ткъа и д1атилча /къайлабаьлча/ , цо элира : « Х1ай сан къам ! Баккъаллá а со ц1ена /ма/ ву аш /Дéлаца/ декъахóвечух . 

79.Баккъаллá а , ас ерзийна сан юьхь , Шá стигланаш а , лáттá а кхоьллинчуьнга /Дéла цхьаъваре/ тевжина . Со /ма/ вац /Дáлла/ дéкъахóвечáрех »

80.Цуьнан къóмó къевсира цуьнца . /т1аккха/ Цó элира : « Аш соьца /х1унда/ къуьйсу ткъа Аллах1ан /цхьаллин/ хьокъехь , бакъ долуш Цó нис ма вина со . Со ца кхоьру аш шéца /Дáлла/ дéкъахóвечух , сан Дáлла цхьа х1ума лаъар дóцург . Сан Дáла массó х1ума чулаьцна /цуьнах дерг/ хаъарца . Ойла ца йо аш ?!

81.Со мýха /х1унда/ кхоьру аш дéкъаховинчух , шý а ца кхоьрий , баккъалла а шаьш Аллах1ана дéкъахóварна , Цó шéца шуна т1е бух ца боссийнарг ?! Муьлханиг ю ткъа /оцу/ шина тóбанах /шá/ маьршонца хьакъ ерг , шу хууш хиллехь ? »

82.Шаьш /Дéлах/ тешна , шайн ийман зуламца ца эдинарш , уьш - цáрна /къéмат дийнахь/ маьршо ю , уьш - нийсачу новкъахь берш бу . 

83.Иза Тхан бух бу , Óха шá Ибрáх1имна шен къóман т1ехь белла /болу/ . Óха айдо Тхайна луучун даржаш . Баккъаллá а хьан Дéла кхéтам берг , хууш верг ву .  

84.Óха велира цунна , шен воккхаллин т1ехь Исхьакъ а , Я1къуб а . Массо а нисбира Óха /нийсачу новкъа/ . Нýхь а нисвира Óха /Ибрах1имал// хьалха . Цуьнан т1аьхьéнах ву Дáвуд а , Сулаймáн а , Аюб а , Юсуп а , Х1áрýн а . Иштта бéкхам бо Óха дикадéчáрна . 

85.Закариййá а , Яхьйá а , 1ийсá а , Ильйáс а - /уьш/ массó а дикачáрех бу .

86.Исмá1ил а , Альяса1 а , Юнус а , Лýт1 а - /уьш/ массó а вазвина /хаьржина/ Óха 1áламашна т1ехь .

87.Цéран дайх а , цéран т1аьхьéнех а , цéран вежарех а /массáрех/ . Óха хаьржина уьш /пайхамараллийна/ , нисбина уьш нийсачу новкъа т1е .

88.Иза Аллах1ан нийса некъ бу , Цó Шен лешха Шéна луург шéца нисвеш /болу/ . Цара /Дáлла/ декъахóвинéхьáра , эрна довр дара цáра шá деш хилларг .  

89.Уьш , шаьш Óха шайга жайнá а , кхел /кхéтам/ а , пайхамараллá а делларш бу . Х1орш цáрех ца тéшахь , бакъ долуш Óха цаьрца векал дина , цáрех цатéшаш доцу къам .

90.Уьш - шаьш Аллах1а нисбинарш бу . Цéран нийсачу новкъана т1аьхьавáза ! Ахь áла : « Ас ца боьху шоьга цу т1ехь мáх . И /кхайкхам ма/ бац , 1áламашна хьéхам бен » . 

91.Цáра ца вазвира Аллах1 , Шá вазван хьакъ волчу бáрамехь . Цáра элира : « Аллах1а ца доссийна цхьанá адамна т1е цхьá х1ума » . Ахь áла : « Хьá доссийна ткъа , /шá/ нáхана серлó а , нийса некъ а хилла шéца Мýсá веъна долу /Таврат/ жайна ? Аш /схьаяз/ до цуьнах /шайна/  тептарш /дакъош/ , шаьш цхьадерг гучудоккхуш , дукхахдерг къайладоккхуш . Шуна /Дáла цу чохь/ 1áмийра шá шуна а , шун дайшна а цахиънарг » . Ахь áла : « Аллáх1а /доссийна и/ . Т1аккха бита уьш шайн харцóнчохь /тиларчохь/ ловза »

92.Х1ара - беркатé , шел хьалхарниг бакъдеш /долу/ жайна /къуръáн/ ду , Óха шá доссийна , хьоьга яртийн нáннá /Макка шахьарнá/ а , цунна гóнахарчáрнá а /и/ д1ахьéдайтархьама . /ткъа/ Шаьш эхартах тéшарш - цуьнах тéшаш бу , уьш шайн лáмаз /хéнан дóзанаш/ лардеш бу .

93.Мила ву сов зуламé , Аллах1ана т1ехь харцó кхоьллинчул а , я /шá/ аьллачул а : « Сýна /Дáла/ дагчухьехна » , шéна /Дáла/ дагчухьехна х1уммá доцушнехь . /иштта/ Шá аьлла : « Асá доссор ду /иза-м/ , Аллáх1а шá доссийнарг саннарг » . Хьýна гича /и/ зуламхой баларан саийзóрашкахь /халóнашкахь/ , /1áзапан/ малийкаш /цáрна тóхарца/ шайн куьйгаш д1ахецна /шаьш óлуш/ : « Áрадáха шайн синош ! Тахана шуна /Дала/ бéкхам бийр бу сийсазаллин 1áзапца , аш Аллах1ана т1ехь бакъ дóцург óлуш хиларнá а , аш Цуьнан áяташна /билгалóнашна/ куралла еш хиларнá а » 

94./Дéлóра/ Бакъ долуш , шу даьхки Тхýна т1е цхьацца-цхьацца , Óха шу дуьххьара ма-кхоллара . Аш дити Óха шайна /дуьнéнан зовкхех/ магийнарг /делларг/ шайн баккъашна т1éхьá /шайл т1аьхьа/ . Тхýна-м ца го шоьца /цхьана/ шун т1éх1иттархой /шапá1атдай/ , шаьш шуна хетна /болу/ баккъалла а уьш шайлахь /Аллах1ан/ дéкъахой бу . /Дéлóра/ Бакъ долуш д1ахéдира шуна юккъéра /уьйр/  , д1атилира шоьх шуна хéташ хилларг .

95.Баккъаллá а Аллах1 - буьртиг а , х1у а кхуллург /óраматех схьадóлуьйтург/ ву . Деллачух дийнадерг áрадоккху Цó , дийначух делларг áрадоккху Цó . Иза ву шуна Аллах1 . Шу мýха д1адерзадо /бакъдолчух харцонга/ ?

96.Сатасар кхуллург ву /Иза/ , буьйса йина Цó /нáхана/ сада1арна /синтéмана/ , малх а , бутт а /лéлаш бу Цуьнан/ хьéсапца . Иза сийлахьчун , хуучун бáрам бу .  

97.Иза ву Шá шуна /стиглахь/ сéдарчий хилийтанарг , шу цаьрца /нийсачу новкъа/ нисдалийта лаьттан а , х1ордан а бóданашкахь . Бакъ долуш , Óха билгалдина áяташ /бакъдерг/ хуучу /девзачу/ нáхана .

98.Иза ву Шá шу /дуьххьара/ кхоьллинарг цхьана дéг1ах , /нéна кийрахь/ сецнарг ду , /букъсуьртахь/ д1адиллинарг ду . Бакъ долуш , Óха билгалдина áяташ /Тхан къамéлах/ кхéтачу нáхана .

99.Иза ву Шá стиглара /дог1ан/ хи доссийнарг . Т1аккха Óха áрадаьккхира цуьнца массó х1уманан óрамат . Óха áраяьккхира цуьнах сéналла . /т1аккха/ Óха цуьнах áрадóху т1éк1ел /долу/ буьртигаш /х1уш/ . Хурманех - цéран ч1енигех /а кхиадо Óха схьадáха луучунна/ гергадаьхкина /охкаделла/ кéнаш , /кхиайо/ кемсийн , зайт-диттийн , нáрийн бошмаш а , /вовшах/ тера ерш а , тера йóцурш а . Хьовса цуьнан стоьмé а , цó /и/ латийча , цуьнан мадбаларé а ! Баккъаллá а цу /масалшна/ чохь /Цуьнан ницкъаллин/ билгалóнаш ма ю /Дéлах/ тéшачу къóмана .

100.Жинаш Аллáх1ана дéкъахой дира цáра , Цó кхоьллина /долушнéхьа/ уьш . Шайггара /харцó/ кхоьллира цáра Цунна к1ентий а , йо1арий а /бу Дéлан аьлла , шаьш óлучун чулацам/ хаъар /шаьш дуьйцучух кхéтар/ дóцуш . Ц1ена ву Иза , лакхаваьлла /Иза цáра /Шéна/ х1оттóчу вастах . 

101.Стигланаш а , лáттá а кхоьллинарг ву /Иза/ . Мýха хуьлу Цуьнан доьзалхó , зуда ма ца хилла Цуьнан /я хила йиш ма яц/ ? Массó х1ума кхоьллина Цо . Массó х1ума хууш ву Иза .

102.Иза ву Аллах1 - шун Дéла , кхин дéла вац И вóцург , массó х1ума кхуллуш верг /ву И/ , 1ибáдат дé Цунна ! Иза ву массó х1уманна т1ехь 1уналхó .

103.Б1аьрсаш /хьéкъалш/ т1е ца кхуьу Цунна , Иза кхуьу б1аьрсашна т1е . Иза - т1екарéниг /къинхéтамéниг/ , хуъург ву .

104.Бакъ долуш , билгалóнаш яьхкира шуна шайн Дéлéра . Шá /уьш/ гинарг /цáрех кхетнарг милла велахь/ , /дика/ шен дéг1ана /цунна шéна/ ду . /ткъа/ Шá /цáрех/ б1аьрзé хилларг /милла велахь/ , /зен а/ цунна т1ехь ду . Со /ма/ вац шуна т1ехь г1áрол /лардархó/ . 

105.Иштта , Óха билгалдо áяташ , цáрга áлийтá а : « /хьайл хьалхарчéран жайнаш чуьра/ Дешна ахь /х1ара/ » , Тхаьш и билгалдархьамá а хуучу къóмана /нáхана/ .

106.Т1аьхьавáза хьан Дéлéра хьайна дагчухьехначунна ! Кхин дéла вац Иза вóцург . /1аддабитé/ Д1аверза /Дáлла/ дéкъахóвечáрех .

107.Аллах1ана лиънехьáра , /Цуна/ дéкъахóвийр вáцара цáра . Óха хьо ца вина цáрна т1ехь г1áрол . Хьо вац цáрна т1ехь 1уналхó .

108.Шу ма лé , цáра Аллах1 витина шайга кхойкхучáрна , т1аккха уьш Аллах1ана луьйр /ма/ бу /цул/ т1ехбоьвлла /совбоьвлла , шайгахь/ хаъар дóцуш . Иштта , Óха хазйина массо умматна шайн 1амал , цул т1аьхьа шайн Дéлé ю цéран боьрзийла , т1аккха Цó дуьйцур ду цáрна , цáра шá деш хилларг .

109.Аллах1аца шайн ч1óг1а дуйнаш биира цáра : « /Дéлóра/ шайна цхьа /му1жизат тайпа/ билгало яг1ахь , шаьш цуьнах тéшар ма ду » - /аьлла/ . Ахь áла : « Баккъаллá а билгалóнаш Аллáх1ана гергахь ю » . Сте хоуьйту шоьга /цéран иймáнах дерг ? Баккъалла а уьш /билгалóнаш/ яьхкича а уьш тéшар бац .  

110.Óха керчадо цéран дегнаш а , б1аьрсаш а , уьш цуьнах /Дáла доссийначух/ дуьххьара /дуьнéнахь/ ма-цатешшара . Óха буьту уьш шайн т1ехбийларчохь /тиларчохь/ боьхналéлаш .

111.Баккъаллá а , Óха цáрна /т1е/ малийкаш диссийнéхьáра а , /я/ цáрга белларш /Тхан элчанаш бакъбеш/ бистхиллéхьáра а , /я/ Óха цáрна хьалхá массó х1ума гулдинéхьáра а уьш тéшар ма бáцара , Аллах1ана лиъча бен . Делахь а цáрех дукхахберш сонта бу .

112.Иштта , Óха вина массó пайхамарна мостаг1 - адамех а , джинех а /долу/ шайт1анаш . Цáрех цхьадолчáра вýкхаьрга хьоьху хаздина къамел /уьш/ 1éхорхьама . Хьан Дáлла /и сацó/ лиънéхьáра , дийр дáцара цáра и . Бита уьш а , цáра шá харц кхуллург а .

113.Эхартах цатéшачéран дегнаш цуьнга товжийтá а , уьш цунна рéзахилийтá а , цáра /къинойх/ шá дийриг цáьрга /кхи д1á а/ дайтийтá а .

114./вайна юккъехь/ Аллах1 вóцург кхéлахó /хьукмандá/ /мýха/ лаьа ткъа сýна ? Иза /ма/ ву Шá шоьга жайна доссийнарг /шá/ билгалдина /даьстина долуш/ . Óха шайга жайна делларш хууш бу , баккъалла а иза , хьан Дéлéра бакъонца доссийна хилар . Хьо ма хуьлийла шекболчáрех ! 

115.Хьан Дéлан дош кхóчуш хилла /áларехь/ бакъхиларца а , /кхел ярехь/ нийсахиларца а . Цхьá хийцархó вац Цуьнан дешнашна . Иза хезаш , хууш ву . 

116.Лаьттахь дукхах болчарна хьо муьт1ахь хилахь , цáра хьо тилор ву Аллах1ан новкъах . Уьш т1аьхьа ца х1уьтту /шайна/ моттарнá бен . Уьш бац , харцлуьйш /хéташ/ бен .

117.Баккъаллá а хьан Дéла - Иза т1ех дика хууш ву , Шен новкъах мила туьлу , Иза т1ех дика хууш /бевзаш/ ву /нийсачу новкъа/ нисбелларш .

118.Аш даъа /урс хьокхуш/ шéна т1ехь Аллах1ан ц1е хьахийначух , шу хиллехь Цуьнан áятех тéшарш ! 

119.Аш х1унда ца дуъу шéна т1ехь Аллах1ан ц1е хьахийначух ?! Бакъ долуш Цó шуна билгалдина Шá шуна хьармдинарг , шу /ца диъча/ ца девлла дерг доцург /ткъа иза магийна Цó шуна/ . Баккъаллá а дукхачáра /нах/ тила ма бо шайн /дéг1ан/ лаъамашца /шайгахь/ хаар дóцуш . Баккъаллá а хьан Дéла - Иза т1ех дика бевзаш ву /харцóнехь/ т1ехбуьйлурш . 

120.Аш дита къинах гушдерг , цуьнах къайлах дерг . Баккъаллá а шаьш къа /гул/ дийраш /муьлш белахь/ , цáрна /Дáла/ бéкхам бийр бу цáра шá деш хиллачуьнца .

121.Аш ма даъа шéна т1ехь Аллах1ан ц1е ца хьахийначух . Баккъаллá а иза пéсакъалла ю . Баккъалла а шайт1анаша шайн гергарчаьрна /доттаг1ашна/ дагчухьоьху /и/ , цаьрга шоьца къийсийтархьама . Шу /Дáла бохург дитана/ цáрна муьт1ахь хиллехь , баккъаллá а шу /Дáлла/ дéкъахóвийраш ма ду .

122.Шá /бакъдолчух/ велла хилла , т1аккха Óха шá /ийманца/ денвина , Óха шéна /къуръáнан/ серло хилийтина , цуьнца нáхалахь лéларг , тера ву ткъа шен масал шайна чуьра áравер вóцучу /тиларан/ бóданашкахь долчух ?

123.Иштта , Óха хилийтина массó юьртахь , цéран къинош лéтóчéран баккхийнаш /коьртаберш/ , цаьрга мéкарлó яйтархьама цу чохь . Цáра мéкарлó ца йо шайн дог1машнá бен , /делахь/ царна ца хаъало /и/ . 

124.Шайга цхьа билгалó еъча , цáра элира : « Тхо тéшар ма дац , Аллах1ан элчанашна делларг /деънарг/ тхайна даллалц » . Аллах1 т1ех дика хууш ву , Шá Шен элчаналла мича /хьаьнга/ дуьллу . Шаьш /куралла ярца/ къинош динчáрех кхуьур ю /къéмат-дийнахь/ Аллах1ан гергахь сийсазалла а , цáра мéкарло еш хиларна ч1óг1а 1áзап а . 

125.Аллáх1ана шá нисван луург милла велахь , цуьнан кийра боьллу Цó ислáмана . /ткъа/ Цуна шá тило луург милла велахь , цуьнан кийра бо Цó готта , хорамехь , шá стигал хьалавóлучух терра . Иштта , Аллах1а вóн /1áзап/ хуьлуйту шаьш цатéшачáрна т1ехь .

126.Х1ара хьан Дéлан некъ бу , /шá/ нийса болу . Бакъ долуш , Óха билгалдина áяташ кхéтачу /хьéкъалечу/ къóмана /нáхана/ .

127.Цáрна - маьршóнан /беркатан/ х1усам ю шайн Дáлла гергахь /ялсаманахь/ . Иза /хир/ ву цéран 1уналхó /вéрас/ , цáра /дуьнéнахь/ деш хиллачунна /дуьхьал/ .

128.Уьш берриге д1агулбечу /къемат/ дийнахь /кхойкхур ду/ : « Х1ай жиний пхьоьха ! Бакъ долуш аш адам дукха /тила/ ди » . Адамех цéран доттаг1аша элира : « Х1ай тхан Дéла ! Тхоьх цхьаболчáра вýкхáрах зовкх хьегна . Тхо кхаьчна тхан хéнé /1óжаллé/ , шá Ахь тхýна тоьхна йолу » . Цó /Дáла/ элира : « Жоьжахати ю шун доьрзийла /х1усам/ , /шаьш/ цу чохь гуттар лаьтташ . Аллах1ана лиънарг доцург » . Баккъаллá а хьан Дéла кхéтам берг , хууш верг ву .

129.Иштта , цхьаболу зуламхой вýкхéран гергара бо Óха , цáра /гул/ деш хиллачунна /дуьхьал/ .  

130. « Х1ай жиний , адамин пхьоьха ! Шуна ца баьхкина /ткъа/ шоьх /болу/ элчанаш , шуна Сан áяташ дуьйцуш , х1окху шун /къемат/ денна /шу/ дуьхьал кхéтар /хилар/ шуна д1ахьéдеш ? » . Цáра элира : « Óха тоьшалла /мук1арлó/ дина тхан дог1машна т1ехь » . Дуьненан дахарó 1éхийра уьш , шайн дог1машна т1ехь тоьшалла дира цара , баккъаллá а шаьш /бакъдолчух/ цатешнарш хиларца .

131.Иза , хьан Дáла зуламца ярташ х1аллак еш ца хилар /ду/ , цéран бáхархой чидамзá болуш . 

132.Массéран а /шайн/ даржаш ду , цáра шá динчух . Хьан Дéла /ма/ вац , цáра дечух чидамза /и цахууш/ . 

133.Хьан Дéла /Шéх/ кхáчамé верг /цхьангé хьаштвóцург/ , /Шéца/ къинхéтам берг ву . Шéна лаъахь шу д1á а тилийна /д1á а кхалхийна/ , шоьл т1аьхьа Шéна луург /адам/ дуьтур ду Цó . Шá шу ма-кхоллара кхéчу къóман т1аьхьéнах .

134.Баккъалла а , шуна шéца ч1áг1ó йийраг /шуна т1е/ дóг1ур ма ду . Шу /ма/ дац /и Дéла/ г1óрасиз вийра волуш .

135.Ахь áла : « Х1ай сан къам ! 1амал йé аш шайн хьóла т1ехь , баккъаллá а сó а ву /сайн/ 1амал еш , т1аьхьа хуур ду шуна , /вайха/ мила ву шéна /эхартан/ х1усаман /дика/ чаккхé хир ерг . Баккъаллá а , зуламхой декъал ца хуьлу » .

136.Цáра дира Аллах1ана , Цó óраматех /хасстоьмех , стоьмех/ а , хьайбанех а кхоьллинчух дáкъа . Цáра элира : « Х1ара Аллах1ана ду » - шайна хéтарехь - « х1ара вайн дéкъахошна ду » . Цéран дéкъахошна хилларг Аллáх1é ца кхóчу , /ткъа/ Аллах1ана хилларг - иза кхóчу цéран дéкъахошка . Ма вон хилла-кх цáра йеш йолу кхел .

137.Иштта , цéран дéкъахóша /шайт1анаша/ хаздира /Дáлла/ декъахóвечáрех дукхахболчáрна шайн бéраш дайъар , уьш х1аллакбархьамá а , цáрна шайн дин кéгорхьамá а . Аллах1ана лиънехь цáра дийр дáцара и . Бита ахь уьш а , цáра шá /харц/ кхуллург а .

138.Цáра элира : « Х1ара хьайбанаш а , óраматаш а дихкина /ца магийна/ ду , уьш дуур дац вайна луучó бен » - шайн хéтарехь . Шайн баккъаш хьáрамдина хьайбанаш ду , /урс хьокхуш/ шайна т1ехь цáра Аллах1ан ц1е ца йоккхуш хьайбанаш ду, Цунна т1ехь харцó кхоллархьама .

Цо цáрна бекхам бийр бу , цáра шá /харц/ кхуллуш хиллачуьнца . 

139.Цáра элира : « Х1окху хьайбанийн кийрахь дерг дерриг /ц1енна/ вайн бóжаршна /хьáнал/ ду , вайн зударшна хьарамдина ду » . /ткъа/ Иза къéелла /х1ума/ хилахь , т1аккха уьш цуьнгахь дéкъахой бу . Цó бекхам бийр бу цáрна шайн хáрцлерна . Баккъаллá а Иза кхéтам берг , хууш верг ву .

140.Бакъ долуш эшамехь хилла , /шайн/ сонталлийна , /шайгахь/ хаъар доцуш шаьш шайн бéраш дайъанарш а , Аллах1а шайна делла рицкъа хьáрамдинарш а , Аллах1ана т1ехь харцó кхоллархьама . Бакъ долуш , тилла уьш , /нийсачу новкъа т1ехь/ нисбелларш ца хилла уьш .

141.Иза ву Шá кхоьллинарг текхна бошмаш а , текхна йóцурш а , хурманаш а , шен стоьмаш бáшха-бáшха долу óраматаш а , зайт-дитташ а , нáраш а , тера ерг а , тера йóцург а . Даъа цуьнан стоьмех , цó /уьш/ латийча , д1алó цуьнан хьакъ /закат/ и /ялта/ хьокъучу дийнахь . /бáрамал/ Т1ехмадийла , баккъалла а Цунна цабéза т1ехбуьйлурш .

142./Цó кхоьллина/ Хьайбанех мохь хьýраш а , /хаспана йойъурш а , шен ц1óканаш/ к1ел тосурш а . Даъа Аллах1а шайна деллачу рицкъанах , т1аьхьа ма х1итта шайт1анан ларашна . Баккъалла а и , шуна билггала мостаг1 ду .

143.Барх1 кéпарá /стé-боьршá/ а , уьстаг1ех /стé-боьрша/ шиъ , гéзарех шиъ . Ахь áла : « /уьстаг1ех , гéзарех/ Боьрша шиъ хьáрам дина Цó /шуна/ , я /цáрех/ стé шиъ /дина/ , я шина стéчун кийранаша чулаьцнарг /дина/ ? Дийцийша соьга /цуьнах дерг/ 1илманца /дустé/ , шу бакълуьйш хиллехь ! »

144.Эмкалех /стé-боьрша/ шиъ , бежанех шиъ . Ахь áла : « Боьрша шиъ хьáрам дина Цó /шуна/ , я /цáрех/ стé шиъ /дина/ , я шина стéчун кийранаша чулаьцнарг /дина/ ? Шу тéшаш /х1иттина/ дара /тов/ , Аллах1а шайна х1окхунца весет дечу хéна ? Мила /хир/ ву /тé/ сов зуламé Аллах1ана т1ехь /оцу кéпара/ харцó кхоьллинчул а , /шéгахь/ 1илмá дóцуш нáх тилорхьама ?! Баккъалла а Аллах1а ца нисдо зуламé къам .

145.Ахь áла : « Сýна ца карадо сайга /Дáла/ хьехначуьнгахь ,  дуучунна шá и дуург хьáрамдина , и /дуург/ къéелларг , я 1áнийна ц1ий , я хьакхин жижиг хилча бен - ткъа и баккъалла а боьха ду - я шéна Аллах1ан ц1арца дóцуш урс хьаькхна /долу/ пéсакъалла /къилахь дерг бен/ . Ткъа шá ца ваьлла харцó еш а , т1ехвóлуш а дóцуш /диънарг/ , баккъалла а хьан Дéла /цунна/ гечдеш , къинхéтам беш ву .

146.Шаьш жуьгтийн динé боьвллачáрна /йаъа/ хьáрамйира Óха массó берг /болуш/ ерг , /ткъа/ бежнех а , уьстаг1ех а Óха цáрна хьáрамйира цéран махьарш , цаьршиннан баккъаш яьхьнарг /цáрех леттарг/ а , чóкóнех леттарг а , даь1ахках ийнарг а йоцург . И бéкхам бира Óха цáрна цéран зулам бахьанехь . Баккъалла а Тхо бакълуьйш ма ду .

147.Ткъа цáра хьо /ахь деанчуьнгахь/ хáрцвинехь , ахь /цаьрга/ áла : « Шун Дéла шуьйра къинхéтам болуш /ма/ ву . Цуьнан ницкъ /цхьаммó/ бухацатýху къадечу къóмах /Цó цáрна та1зар деш/ » .

148.Шаьш /Дáлла/ декъахóвинчáра эра ду : « Аллах1ан лиънехь /Цунна/ дéкъахóвина хир вáцара óхá а , вáцара тхан дайшá а , /иштта/ óха цхьá х1ума хьáрамдинá хир дáцара » . Иштта /х1окхáра санна/ цáрел хьалхарчáрá а харцбира /шайн элчанаш/ , шаьш Тхан ницкъ /1áзап/ 1овшшалц . Ахь áла : « Дуй шоьгахь /х1ара/ хаар , /делахь/ т1аккха аш Тхýна и гучудоккхуш . Шу т1аьхьа ма цадóзу моттарнá /хéтарна/ бен , шу ма дац харцлуьйш бен .

149.Ахь áла : « Аллах1ан /цу т1ехь/ кхоччуш бух бу . Шéна лиънехь Цó шу нисдина хир ма дара дерригé » 

150. Ахь áла : « Схьабáлабé шайн тéшаш , баккъалла а Аллах1а х1ара /яар/ хьáрамдина хиларца шаьш тоьшалла дийр долуш болу ! Ткъа цáра тоьшалла дахь , ахь ма дéлахь цаьрца /и харц/ тоьшалла , хьо т1аьхьа ма х1отталахь шаьш Тхан áяташ харцдинчéран а , шаьш эхартах ца тéшачéран а лаамашна . Уьш бу /уьш ц1уй/ шайн Дéлах тарбийраш »

151.Ахь áла /цаьрга/ : « Схьадуьйла , ас шуна доьшур /довзуьйтур/ ду шун Дáла шуна хьáрамдинарг : аш Цунна дéкъахó ца вар , дéца-нéнаца дикахилар , къоьллах /кхоьруш/ аш шайн бéраш ца дайъар - шунá а , цáрнá а рицкъа лурш Тхо ду - боьха /дастамé , маьттаза/ х1уманашна шу герга ца дахар , цáрех гучудаьллачуннá а , цáрех къайладаьллачуннá а , /цхьá/ дег1 ца дер , шá /дер/ бакъонца дóцуш Аллáх1а хьáрамдина долу . И /хьахийнарг/ ду шуна Цó шуна шéца весет динарг . Шу хьéкъалé хила мега . 

152.Шу герга ма г1óлаш бóбéран бáхамна , шá /цунна/ и г1олий долчуьнца бен , иза шен ч1áг1аллé /андадáларé/ кхáччалц , лéладé дустар а , óзар а /кхоччуш/ нийсонца . Óха /цхьанá/ дéг1ана т1ецадуьллу цуьнан ницкъ кхóчург бен . Шаьш дистхилча /тоьшалла дича/ нийсó éлаш /бакълéлаш/ , и гергара велахь а . Аллах1ан весет кхочуш дéлаш . И /хьахийнарг/ ду шуна Цó шуна шéца весет динарг . Шуна дагадáн мега . 

153.Баккъалла а х1ара - сан некъ бу , /шá/ нийса /берг/ , цунна т1аьхьадáза , шу т1аьхьа ма дáза /тиларан/ нéкъашна , т1аккха цáра шу д1акъастор ду Цуьнан /динан/ новкъах ! И /хьахийнарг/ ду шуна Цó шуна шéца весет динарг . Шу кхéра мега     

154.Т1аккха , Óха делира Мýсáга жайна , шá дикадинчун /зовкх/ кхочушдан а , массó х1ума билгалдан а , нийса некъ а , къинхéтам /хилийтá/ а . Уьш шайн Дáлла дуьхьалкхéтарх тéша мега .

155.Х1ара /къуръан/ - Óха шá доссийна беркатé жайна ду , цунна т1аьхьадáза , /Дéлах/ кхéра . Шоьх къинхéтам бан мега .

156./Óха и доссийна/ Шоьга ца áлийта : « Баккъалла а /тхýнá а дóцуш/ тхоьл хьалхарчу шина тóбанна т1е доссийна /Дáла/ жайна , /ткъа/ тхо баккъалла а уьш дéшарх /1áморх/ чидамза ма ду » 

157.Я шоьга ца áлийта : « Баккъалла а тхýна т1е жайна доссийнéхьáра , тхо цáрел /сов/ нисделла хир ма дара » . /шу бакълехь/ Бакъ долуш , шоьга /ян ма/ еъна шун Дéлéра билгалó а , нийса некъ а , къиинхéтам а . Мила ву ткъа сов зуламé /шá/ Аллах1ан áяташ харцдинчул а , цáрех д1авирзинчул а ? Óха бéкхам бийр /ма/ бу шаьш Тхан áятех д1абоьрзучáрна вóчу 1áзапца , уьш д1абоьрзуш хиларна .

158.Шайна /саоьцу/ малийкаш дахкарé , я хьан Дéла /шайна 1áзапца/ вáрé , я хьан Дéлан  цхьайолу билгалóнаш яхкарé бен хьоьжий уьш ? /ткъа/ Хьан Дéлан цхьайолу билгалóнаш йог1учу дийнахь , /цхьанá/ дéг1ана /синна/ пайда бийра /ма/ бац цуьнан /оцу хéнахь/ тéшарó , /цул/ хьалха шá тешна ца хиллачу , я шен тéшарехь шá диканиг /догц1аналла/ гулдина ца хиллачу . Ахь áла /цаьрга/ : « Хьéжа шу /цаьрга/ , баккъалла а тхó а ду хьоьжуш »    

159.Баккъалла а шайн дин а декъна /бéкъабелла шайх/ тóбанаш хилларш , хьо цáрех /жоьпаллехь/ вац /хьýна цхьанá/ х1уманехь . Баккъалла а цéран болх Аллах1é бу , т1аккха /эхартахь/ Цó цáрна /бéкхамца/ д1ахоуьйтур ду цáра шá деш хилларг .

160.Шá диканца веънарг /милла велахь/ , цунна - цуьнга терра итт /дика/ ду , шá вонца веънарг - цунна бéкхам ца бо цуьнга терра /вó/ чуьнца бен , /Дáла/ цáрна зулам ца до .  

161.Ахь áла : « Баккъалла а сан Дáла со нисвина нийсачу новкъа - нийсачу динé , /Дéла цхьаъварé/ туьйжучу Ибрах1иман динé , /ткъа/ иза ца хилла /Дáлла/ дéкъахóвечáрех » .

162.Ахь áла : « Баккъалла а сан лáмаз , сан 1ибáдат , сан дáхар , сан валар - Аллах1ан /доьхьа/ ду , 1áламин Дéла волчу .

163.Дéкъахó вац Цуьнан . Цуьнца омру дина соьга , /х1окху уммат/ бусалбанех хьалхарниг со ву » .

164.Ахь áла : « Аллах1 вóцург /кхин/ дéла /мýха/ лоху ас , Иза /ма/ ву /ткъа/ массó х1уман Дéла ?! Х1óра дéг1ó /къа/ ца гулдо шéнá т1ехь /цуьнан бекхам хир болуш/ бен . Хьучó хьýр ма бац кхéчуьнан /къин/ мохь . Цул т1аьхьа шайн Дéлé ду шун дерзар , т1аккха Цó д1ахоуьйтур ду шуна шу шéгахь дéкъалуш /къесташ/ хилларг » .

165.Иза ву Шá шу лаьттан вéрасаш хилийтинарг а , шоьх цхьаберш вýкхáрна т1ехь даржашкахь айбинарг а , Шá шуна деллачуьнгахь шу зерхьама . Баккъалла а хьан Дéла та1зарехь чехка /ма/ ву . Баккъалла а Иза гечдийриг , къинхéтамéниг ма ву . 

18.03.2008